Według raportu przygotowanego przez Attention Marketing Research (połączenie wiedzy i doświadczenia badaczy rynku z PMR Consulting & Research oraz konsultantów Attention Marketing) portale internetowe są źródłem wiedzy na temat bieżących wydarzeń w kraju i na świecie dla ponad połowy Polaków.
Dla co piątego respondenta źródłem informacji są media społecznościowe i prasa codzienna, a dla 8% blogi oraz vlogi. Ponad połowa Polaków czerpie też informacje z telewizji, ale ta publiczna ma bardzo niski poziom zaufania. Około 28% Polaków korzysta także z informacji o bieżących wydarzeniach podawanych w radiu, a tylko 14% z prasy opiniotwórczej.
Zmiana w sposobie konsumowania informacji
Portale internetowe są źródłem wiedzy na temat bieżących wydarzeń w kraju i na świecie dla 54% badanych. Dla 21% są to media społecznościowe, a dla 8% blogi oraz vlogi. W tym samym celu 22% badanych sięga po prasę codzienną.
– Portale internetowe popularnością tylko minimalnie ustępują telewizji, a media społecznościowe gazetom. To duża zmiana w sposobie konsumowania informacji – uważa Adam Sanocki partner zarządzający w firmie doradczej Attention Marketing. – Tradycyjne media znajdują się pod niebywałą presją. Z jednej strony konkurują wiarygodnością i solidnością dziennikarską, z drugiej strony z czasem, aby być najszybszym źródłem informacji. Trudno to często pogodzić i ta swoista schizofrenia odbija się na jakości prezentowanych tam materiałów. Jeżeli do tego dołożymy polityczne sterowanie to katastrofa murowana. Odbiorcy są rozdarci między brakiem zaufania do mediów, a świadomością, że internet pełen jest zarówno prawdy, jak i kłamstw, których najczęściej nie weryfikują – podsumowuje Adam Sanocki.
– Przede wszystkim mamy dużą i ciągle postępującą zmianę w korzystaniu z środków przekazu. Młodzi ludzie coraz rzadziej koncentrują swoją uwagę na mediach tradycyjnych – namacalnych. Raczej konsumują treści za pomocą komputerów i urządzeń mobilnych. Osoby starsze nadal są przywiązane do swoich telewizorów, prasy codziennej czy tygodników i w mniejszym stopniu przechodzą do świata online i mobile – twierdzi Błażej Dawid, badacz rynku w PMR Consulting & Research – Skoro nowe technologie wypierają starsze to również zwyczaje konsumpcji się zmieniają. Obecnie po kilku minutach od wydarzenia informacja idzie w świat i pojawia się na naszych telefonach, wallach czy w portalach informacyjnych, a konsument już nie musi czekać na wieczorny program czy poranną gazetę. Dostaje ją w pracy, w tramwaju czy podczas lunchu.
Według ekspertów Attention Marketing ze względu na atomizację i decentralizację systemu informacyjnego ludzie podatni są na funkcjonowanie w tzw. bańkach informacyjnych, manipulację, a wręcz wykluczenie informacyjne.
– Media społecznościowe chcą nas zachęcić do spędzania z nimi możliwie największej ilości czasu. W tym celu dbają o samopoczucie swoich użytkowników. Często więc otaczają ich informacjami, które potwierdzają ich poglądy i są zbieżne z ich zainteresowaniami. Tworzy to swego rodzaju bańkę filtrującą, nasz mikrosocialmediowy świat, który budujemy każdym kliknięciem w sieci – tłumaczy Adam Sanocki – Pokazywane są posty znajomych, z którymi użytkownik wcześniej rozmawiał, informacje ze stron, które wcześniej odwiedzał i lajkował. W rezultacie może powstać wrażenie, że cała rzeczywistość mu potakuje. A prawdziwy świat jest często zupełnie inny, wielowymiarowy i mniej oczywisty niż wydają się być opinie znajomych – podsumowuje Adam Sanocki. Nasze badania pokazują, że Polacy nadal korzystają z portali internetowych bezpośrednio, nie za pośrednictwem wyszukiwarek czy mediów społecznościowych. Te 21% dla których źródłem informacji są media społecznościowe to mniej niż połowa w porównaniu do amerykańskiego wyniku (PEW) i jest to niezła wiadomość pod kątem wspomnianych baniek filtrujących – dodaje Adam Sanocki
– Podobnie jak w rzeczywistości, w social mediach otaczamy się najczęściej ludźmi, którzy są do nas podobni i podzielają nasz punkt widzenia świata. Z jednej strony jest to naturalne zjawisko wynikające z istoty więzi społecznych. Z drugiej zaś, stwarza niebezpieczeństwo izolacji i braku pełnego obrazu danego zjawiska czy faktu – twierdzi Błażej Dawid. – Dlatego warto pamiętać, żeby ostrożnie podchodzić do treści umieszczanych na portalach społecznościowych, najlepiej weryfikując dane za pomocą innych środków przekazu. Dzięki temu będziemy mieli większą pewność, że lepiej ocenimy daną informację.
Telewizja kłamie
Zdaniem 52% przebadanych Polaków telewizja publiczna w Polsce nie jest godna zaufania. Jedynie 18% wskazało, że ma zaufanie do publicznego nadawcy. Jednocześnie jest to źródło codziennych informacji dla 52% przebadanych. Telewizje prywatne dostarczają wiedzę o świecie dla 58% Polaków. 32% uważa je za niegodne zaufania.
– Dla wielu odbiorców oczywiste jest, czyje interesy realizuje telewizja publiczna – mówi Dawid Michnik, partner w Attention Marketing – Oznacza to, że widzowie w bardziej lub mniej świadomy sposób wiedzą lub wyczuwają, że przekaz telewizyjny służy „czemuś więcej” niż tylko informowaniu i nie zawsze jest to misja neutralnych politycznie mediów publicznych. Wątpliwości związane ze stronniczością telewizji publicznej to dosyć częsty problem na całym świecie i nawet BBC oskarżana jest o odchylenia w jedną lub drugą stronę.