Czy praca w biurze jest bezpieczna?
Jeszcze kilka lat temu panowało powszechne przekonanie, że nie ma nic mniej uciążliwego niż praca biurowa. Dziś już wiemy, że wieloletni okres pracy z komputerem może powodować dolegliwości zdrowotne. Wiele z nich zostało już zdiagnozowanych i opisanych, lecz niestety nie wszystkie zagrożenia zostały do końca rozpoznane. Obecnie do najlepiej zbadanych dolegliwości należą:
– Syndrom Sicca
– Zespół cieśni nadgarstka
– RSI
– Zaburzenia widzenia
– Bóle głowy
– Zaburzenia krążenia
– Podrażnienia skóry
Część z tych dolegliwości uzyskało w Stanach Zjednoczonych status chorób zawodowych. W Polsce o problemach mówi się mało lub wcale, w związku z tym choroby wywołane wieloletnią pracą z komputerem są najczęściej mylnie diagnozowane.
Polska biurowa rzeczywistość
W roku ubiegłym przeprowadzona została ogólnopolska kampania mająca na celu poprawę warunków, komfortu oraz wydajności pracy przy stanowiskach wyposażonych w komputer. W ramach kampanii, przy udziale największych specjalistów w Polsce z zakresu medycyny, ergonomii, bezpieczeństwa pracy oraz prawa, została opracowana ankieta, na podstawie której można dokonać oceny stopnia dostosowania danego stanowiska pracy do standardów prawnych i ergonomicznych. Wypełniając ankietę można było oszacować również prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych dolegliwości. W drugiej edycji kampanii www.ergotest.pl wzięło udział ponad 8 tysięcy pracowników biurowych.
Szokujące wyniki
Spośród wszystkich ocenionych stanowisk pracy tylko 2% można uznać za spełniające wymogi ergonomii, 47% spełnia je częściowo, a aż 51% nie spełnia praktycznie żadnych norm i uregulowań i funkcjonuje w sprzeczności z zaleceniami Rozporządzenia Ministra Pracy. Długotrwała praca w takich warunkach może być przyczyną wielu problemów ze zdrowiem!
Realne dolegliwości i prozaiczne przyczyny
Ankietowani wykazali, że dolegliwości zdrowotne związane z pracą przy komputerze są powszechne.
– 88% badanych zadeklarowało bóle pleców i karku
– 83% badanych zadeklarowało bóle oczu
– 63% badanych zadeklarowało bóle nadgarstków
– 40% badanych zadeklarowało bóle i opuchlizny nóg
Dane te, choć wyglądają nieprawdopodobne, tylko nieznacznie rówżnią się od wyników otrzymanych w roku 2006. Oznacza to, że niemal każdego pracownika dotyka nawet nie jedna, a kilka dolegliwości związanych z pracą zawodową. Głębsza analiza wyników ankiety jasno obrazuje stan biurowych miejsc pracy w Polsce, który w dużym stopniu uzasadnia problemy zdrowotne pracowników.
– Aż 27% badanych pracuje na monitorach starego typu bez żadnych filtrów ochronnych
– Aż 55% badanych pisząc na klawiaturze opiera nadgarstek o krawędź biurka
– Aż 46% badanych nie ma możliwości dokonania podstawowych regulacji fotela takich jak wysokość i odchylenie siedziska
– Aż 16% badanych STALE odczuwa ucisk uda o krawędź krzesła, co ogranicza krążenie w tętnicach udowych.
A z drugiej strony
– Tylko 19% może korzystać z podkładki żelowej pod nadgarstki
– Tylko 21% może korzystać z podnóżka
– Tylko 11% może korzystać z podstawki na dokument przy wprowadzaniu danych
– Tylko w 40% może korzystać z "ustawowej" refundacji zakupu specjalistycznych okularów do pracy przy komputerze
Warto podkreślić, że pracownicy mimo konkretnych dolegliwości w większości nie mają możliwości korzystania z gwarantowanych w "Rozporządzeniu"
produktów ergonomicznych takich jak fotel biurowy z pełną regulacją, filtr na monitor, uchwyt na dokumenty, podnóżek czy okulary do pracy przy komputerze
W sprzeczności z prawem i zdrowym rozsądkiem
Jak pokazują przytoczone dane bardzo duży odsetek komputerowych stanowisk pracy jest niewłaściwie zorganizowanych. Taki stan nie jest jedynie sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem i troską o dobro pracownika, ale przede wszystkim z wymogami prawnymi. Wymogi te zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe.