Czy praca zdalna jest efektywna? [RAPORT]

Rosnąca liczba potwierdzonych zakażeń koronawirusem sprawia, że w wielu firmach coraz bardziej realny staje się scenariusz kontynuowania pracy zdalnej po letnim okresie urlopowym. Jak model działania w rozporoszonych, zdalnych zespołach sprawdzał się w pierwszych miesiącach pandemii sprawdziły w badaniu Gdańska Fundacja Kształcenia Menedżerów (GFKM) i Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej (SWPS). Wnioski wskazują na konieczność stałego podnoszenia kompetencji kadry menedżerskiej, również w erze Covid-19.

W badaniu udział wzięło 430 uczestników studiów i programów rozwojowych realizowanych przez GFKM i SWPS. Blisko połowa (48,8 proc.) z nich zajmuje stanowiska kierownicze lub wyższe, a druga połowa (51,2 proc.) pracuje na stanowiskach specjalistycznych lub innych. Połowa badanych pracuje w firmach dużych, zatrudniających powyżej 249 osób. Pozostali w organizacjach, w których liczba pracowników nie przekracza 249 osób.

Czy zdalnie znaczy efektywnie?

Aż  78 proc. uczestników badania stwierdziło, że w odpowiedzi na zagrożenie koronawirusem ich firmy przeszły częściowo lub całkowicie w tryb pracy zdalnej. Okazuje się jednak, że tylko 41 proc. respondentów miało możliwość wykonywania pracy w takiej formie przed pandemią.

Wyniki badania wskazują, że 36,5 proc. osób uważa, że przeciętny pracownik w domu pracuje mniej niż w biurze. Podobna część badanych (35,4 proc.) stwierdza, że jest dokładnie na odwrót i  pracownicy działający w trybie home office są efektywniejsi niż wtedy, gdy pracowali w siedzibie firmy. 28,14 proc. respondentów utrzymuje, że między pracą w domu i w biurze nie ma różnicy.

– Prawie dwukrotny wzrost odsetka pracujących w trybie home office świadczy o tym, że firmy szybko i elastycznie firmy przystosowały się do nowych warunków i że wiele z nich szybko nadrobiło technologiczne zaległości. Jednak ocena efektywności „zdalnych pracowników” nie jest już tak jednoznaczna i w dużej mierze zależy od zajmowanego stanowiska – komentuje Dominik Pieczewski z Gdańskiej Fundacji Kształcenia Menedżerów, współautor badania.

Jak oceniana jest efektywność pracy zdalnej?

W badaniu GFKM i SWPS specjaliści częściej niż kierownicy wskazywali, że pracownik w domu pracuje więcej niż w biurze (odpowiednio 40 proc. i 30 proc.). Blisko 42 proc. respondentów zajmujących kierownicze stanowiska krytycznie oceniło efektywność pracy zdalnej przeciętnego pracownika. Podobnego zdania było już tylko 31,4 proc. badanych specjalistów.

Kompetencje i jeszcze raz kompetencje

Jednym z czynników, które wpływają na rozdźwięk w ocenie efektywności pracy zdalnej między menedżerami a specjalistami, mogą być niedostatki kompetencyjne, zwłaszcza w tej pierwszej grupie. Te z kolei powodują błędy w zarządzaniu i komunikacji w zdalnych zespołach.

Przejście do pracy w zdalnych zespołach często ujawnia problemy z zarządzaniem – zarówno tymi zespołami, jak i projektami. Organizowanie pracy własnej i zespołu, stawianie celów i kontrola zadań, komunikacja z pracownikami, umiejętność motywowania w trybie zdalnym to przykładowe kompetencje, których niedostatek odczuwa wiele osób na kierowniczych stanowiskach.

– Pandemia nie może być wymówką przed doskonaleniem „warsztatu” menedżera i powodować odkładania szkoleń czy studiów MBA na czasy „po”, bo nie wiemy, czy taki czas w ogóle nadejdzie. Nie zapominajmy, że bez względu na bieżącą sytuację epidemiologiczną, żyjemy w czasach szybkich i głębokich zmian, głównie technologicznych, w epoce VUCA, która wymusza ciągłą naukę – podkreśla dr Tomasz Harackiewicz, Członek Zarządu i Dyrektor Programu MBA Gdańskiej Fundacji Kształcenia Menedżerów.

Podsumowanie

Z badania GFKM i SWPS przeprowadzonego wśród 430 uczestników studiów i programów rozwojowych wynika, że 78 proc. firm przeszło w tryb pracy zdalnej, choć przed pandemią możliwość taką miało jedynie 41 proc. respondentów. Ocena efektywności home office jest podzielona: 36,5 proc. badanych uważa, że pracownik w domu pracuje mniej, a 35,4 proc. – że więcej niż w biurze. Specjaliści częściej niż kierownicy dostrzegają wyższą produktywność zdalną.

Autorzy raportu wskazują na niedostatki kompetencyjne menedżerów jako źródło problemów z zarządzaniem zdalnymi zespołami. Zdaniem ekspertów pandemia nie zwalnia z doskonalenia warsztatu lidera, a epoka VUCA wymusza ciągłą naukę, w tym udział w szkoleniach i studiach MBA.