Barbara Kruger i głębokie spojrzenie na społeczeństwo

Inspirujące dzieła conceptualnej artystki Barbary Kruger sprawią, że na chwilę zapomnisz o wszechobecnym koronawirusie i zastanowisz się nad ich przesłaniem.

Charakteryzują się czarno-białymi zdjęciami na których nadrukowane są grubą, mocna czcionką (zazwyczaj Futura Bold) komentarze, tworzące całość ze zdjęciem. Artystka krytykuje świat, w którym żyje, porusza m. in. takie tematy jak; feminizm, konsumpcjonizm, materializm, wojeryzm.

Dzieła te zostały stworzone w latach 80-tych XX wieku, ale odnoszą się do tych samych problemów, które od tamtych czasów nie zostały pokonane.

Zobacz nasze ulubione:

1. Untilted (Your gaze hits the side of my face) 1981

Jest to typowo feministyczne dzieło. Znajduje się w kolekcji Narodowej Galerii Sztuki w Waszyngtonie D.C..

Użycie greckiej rzeźby przedstawiającej wyidealizowane rysy twarzy kobiety, z nałożonym zdaniem zwraca uwagę na męskie spojrzenie ("the male gaze") i motywu wojeryzmu ("oglądactwo"). Ma na celu ukazanie kobiety jako obiektu, który można w sekundę ocenić i zaklasyfikować. Istnieją też spekulacje na temat mocnego, ostrego cienia na policzku rzeźby. Może on być odczytywany jako siniak, w kontekście przemocy psychicznej spowodowanej motywem "male gaze". Natomiast ostre wyciosane w kamieniu rysy twarzy mają pokazać, że kobieta nie jest bezsilna, wręcz przeciwnie przezwycięża spojrzenia mężczyzn, które widą ją tylko jako obiekt, a nie człowieka.

2. Untitled, I shop therefore I am (Bez tytułu, Kupuję więc jestem) 1987

To dzieło odnosi się do wszechobecnego konsumpcjonizmu. Napis "Kupuję więc jestem" sugeruje, że potrzebujemy kupować nowe produkty, by czuć się częścią społeczeństwa. Odbiorca dzieła stawia sobie pytania: Czemu kupuje? Czy to mi jest potrzebne? Czy minie na nie stać?.  Sam obraz przedstawia dłoń w trakcie ruchu, wygląda jakby dłoń za chwilę miała złapać za jakiś produkt, by włożyć do koszyka i zakupić. Jest to temat odświeżony w naszych czasach. Z materializmem walczymy, by zmniejszyć nasz wpływ na kryzys klimatyczny. Ten ikoniczny przekaz ironicznie został nadrukowany na wiele przedmiotów popierających konsumpcjonizm, czyli na kubkach do kawy, reklamówkach, czy t-shirtach.

Barbara Kruger artystka i jej trzy kultowe prace

3. Untitled, Your body is the battleground  (Bez tytułu, Twoje ciało jest polem bitwy) 1989

Dzieło przedstawia twarz kobiety podzieloną na pól, jedna strona jest czarno-białym zdjęciem kobiety, a druga jest jej negatywem. Kobieta patrzy prosto przed siebie, obserwujący ma wrażenie, że patrzy się na niego. Przeciwstawia się męskiemu spojrzeniu poprzez silne kobiece spojrzenie. Zdjęcie jest opatrzone słowami "Twoje ciało jest polem bitwy". Twarz kobiety jest idealna, jedna połowa jest dokładnie taka sama jak druga, jak odbicie lustrzane. Przedstawia nie konkretną kobietę, ale całość żeńskiej społeczności. Jest obiektem piękna.

Podsumowanie

Barbara Kruger w trzech kultowych pracach z lat 80. demaskuje mechanizmy władzy: męskie spojrzenie uprzedmiotawiające kobiety, konsumpcjonizm definiujący tożsamość oraz ciało jako arenę społecznych nacisków. Dzieła artystki, tworzone czarno-białymi zdjęciami i komentarzami czcionką Futura Bold, pozostają aktualne w dobie kryzysu klimatycznego i dyskusji o autonomii ciała.

Ciekawostką jest, że ironiczny napis "Kupuję więc jestem" trafił na przedmioty codziennego użytku, takie jak kubki czy torby, sam stając się elementem konsumpcyjnej popkultury, którą pierwotnie krytykował.