Nie bez kozery tekst o sonda\u017cach przedwyborczych warto zacz\u0105\u0107 od aforyzmu, kt\u00f3ry przypisuje si\u0119 Markowi Twainowi – „s\u0105 k\u0142amstewka, wielkie k\u0142amstwa i statystyka” – gdy\u017c przyk\u0142ad\u00f3w nierzetelnego b\u0105d\u017a te\u017c tendencyjnego pos\u0142ugiwania si\u0119 danymi statystycznymi, zw\u0142aszcza przy okazji r\u00f3\u017cnych kampanii medialnych, jest mn\u00f3stwo. Sensowna interpretacja wynik\u00f3w bada\u0144 zale\u017cy, bowiem zawsze od znajomo\u015bci metodologii badawczej, a wiedzy tej cz\u0119sto brakuje politykom i ich publiczno\u015bci, czyli audytorium czerpi\u0105cemu informacje przede wszystkim z massmedi\u00f3w. Przypomnijmy, wi\u0119c w skr\u00f3cie podstawowe informacje, kt\u00f3re potrzebne s\u0105 do w\u0142a\u015bciwego odczytania bada\u0144 sonda\u017cowych, a co za tym idzie, do zrozumienia ewentualnych pr\u00f3b manipulacji danymi.<\/p>\n
Si\u0142a w metodzie!
\nSonda\u017c spo\u0142eczny jest specyficznym rodzajem badania ilo\u015bciowego, w kt\u00f3rym okre\u015blon\u0105 grup\u0119 os\u00f3b prosi si\u0119 o wyra\u017cenie opinii w danej kwestii. Najpopularniejsz\u0105 metod\u0105 sonda\u017cow\u0105 s\u0105 obecnie indywidualne wywiady kwestionariuszowe (tzw. survey), kt\u00f3re realizuj\u0105 ankieterzy w terenie b\u0105d\u017a za pomoc\u0105 rozm\u00f3w telefonicznych CATI (Computer Assisted Telephone Interviewing). Poprawno\u015b\u0107 realizacji tego typu bada\u0144 oraz wiarygodno\u015b\u0107 zebranych informacji zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w – pocz\u0105wszy od sposob\u00f3w doboru pr\u00f3by, a sko\u0144czywszy na rodzaju wska\u017anik\u00f3w empirycznych, kt\u00f3re opisuj\u0105 (mierz\u0105) dane zjawisko. Nie wnikaj\u0105c dalej w szczeg\u00f3\u0142y, warto podkre\u015bli\u0107, i\u017c losowy spos\u00f3b doboru respondent\u00f3w do badania oraz reprezentacyjno\u015b\u0107 pr\u00f3by stanowi\u0105 konieczny warunek poprawnej estymacji preferencji danej populacji (w danym czasie). Na przyk\u0142ad, w sonda\u017cach przedwyborczych zakres realizowanej pr\u00f3by obejmowa\u0107 powinien populacj\u0119 potencjalnych wyborc\u00f3w, czyli wszystkie osoby maj\u0105ce uko\u0144czone 18 lat, z wy\u0142\u0105czeniem os\u00f3b pozbawionych czynnego prawa wyborczego. Informacje o charakterze pr\u00f3by oraz metodzie jej doboru maj\u0105 kluczowe znaczenie dla trafno\u015bci przewidywania oraz interpretacji wynik\u00f3w bada\u0144. <\/p>\n
Niebezpieczna zmienno\u015b\u0107 opinii
\nJak zaznaczyli\u015bmy, celem sonda\u017cu jest zebranie opinii na jaki\u015b temat b\u0105d\u017a zdobycie informacji o zachowaniach czy postawach jakiej\u015b zbiorowo\u015bci. Ludzie cz\u0119sto zmieniaj\u0105 swoje opinie (i postawy), dlatego te\u017c analiza wynik\u00f3w, na przyk\u0142ad sonda\u017cy przedwyborczych, traktowanych jako metoda przewidywania wynik\u00f3w wybor\u00f3w, musi uwzgl\u0119dnia\u0107 tak\u017ce czynniki czasu oraz powtarzalno\u015bci obserwacji. Logicznie rzecz bior\u0105c, im bli\u017cej wybor\u00f3w przeprowadzamy badanie, tym jego wyniki s\u0105 lepszym predykatorem decyzji, kt\u00f3re podejm\u0105 wyborcy przy urnach. Powtarzalno\u015b\u0107 bada\u0144 – przy zachowaniu tych samych procedur zbierania danych – pozwala uchwyci\u0107 tendencje w preferencjach, kt\u00f3re mog\u0105 – i zazwyczaj tak si\u0119 dzieje – prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na ostateczny rezultat g\u0142osowania. <\/p>\n
Sonda\u017ce opinii publicznej, w tym r\u00f3\u017cnego rodzaju sonda\u017ce przedwyborcze, wpisuj\u0105 si\u0119 w kultur\u0119 dyskursu politycznego, w tworzeniu i propagowaniu, kt\u00f3rej szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 obecnie massmedia. O wynikach sonda\u017cy m\u00f3wi si\u0119 zawsze w kontek\u015bcie interes\u00f3w podmiot\u00f3w sceny politycznej, kt\u00f3re bior\u0105 udzia\u0142 w danej grze wyborczej. Niezale\u017cnie od funkcji opisowych oraz wyja\u015bniaj\u0105cych, spos\u00f3b prezentacji wynik\u00f3w sonda\u017cy w tradycyjnych mediach, przede wszystkim w telewizji, mo\u017ce mie\u0107 tak\u017ce wp\u0142yw na zmiany preferencji politycznych obywateli. W tym sensie, „gra w sonda\u017ce”, prowadzona przez ekspert\u00f3w, stanowi istotne ogniwo weryfikacji dzia\u0142a\u0144 poszczeg\u00f3lnych sztab\u00f3w wyborczych. Innymi s\u0142owy, sprz\u0119\u017cenie zwrotne pomi\u0119dzy prezentacj\u0105 ranking\u00f3w kandydat\u00f3w a preferencjami wyborc\u00f3w okre\u015bla propagandow\u0105 funkcj\u0119 sonda\u017cy przedwyborczych. Nale\u017cy o tym pami\u0119ta\u0107, analizuj\u0105c zar\u00f3wno debaty medialne z udzia\u0142em ekspert\u00f3w oraz zainteresowanych polityk\u00f3w, jak i przebieg ca\u0142ej kampanii wyborczej. <\/p>\n
Istotny – oficjalny start kampanii!
\nMaj\u0105c na uwadze li tylko funkcj\u0119 predykcyjn\u0105, wyniki sonda\u017cy przedwyborczych powinno si\u0119 analizowa\u0107 dopiero od mementu zamkni\u0119cia listy kandydat\u00f3w, na przyk\u0142ad do mandatu pos\u0142a na Sejm b\u0105d\u017a urz\u0119du Prezydenta. Wyborcy musz\u0105 mie\u0107 bowiem jasno\u015b\u0107, kto oraz dlaczego bierze udzia\u0142 w danej grze wyborczej. Przyk\u0142ad kandydatury W\u0142odzimierza Cimoszewicza dobitnie pokazuje, i\u017c spos\u00f3b uzasadnienia oraz prezentacji decyzji o kandydowaniu tak\u017ce wp\u0142ywa na przebieg kampanii medialnej. Zmieniaj\u0105c dwukrotnie zdanie, przy stanowczym stanowisku o kandydowaniu Marka Borowskiego, sztab wyborczy Cimoszewicza przyj\u0105\u0142 strategi\u0119 prezentacji swojego kandydata, jako osoby niezale\u017cnej od uk\u0142ad\u00f3w obecnej sceny politycznej. W tym sensie, wizerunek Cimoszewicza tworzony jest w oparciu o swoisty eskapizm polityczny. W odpowiedzi na tak\u0105 strategi\u0119, oponenci zarzucili Cimoszewiczowi pr\u00f3b\u0119 manipulacji opini\u0105 publiczn\u0105, podkre\u015blaj\u0105c dobitnie jego dotychczasowe afiliacje partyjne. Bior\u0105c pod uwag\u0119 dynamik\u0119 kampanii wyborczej, wyniki kolejnych sonda\u017cy stanowi\u0107 b\u0119d\u0119 podstaw\u0119 weryfikacji tezy o stabilno\u015b\u0107 b\u0105d\u017a zmianie preferencji wyborczych.<\/p>\n
Czekamy zatem, co w polskich sonda\u017cach drgnie w ci\u0105gu nadchodz\u0105cych tygodni. Zapewniamy, i\u017c w przeciwie\u0144stwie do polityk\u00f3w b\u0119dziemy do tej kwestii przyk\u0142ada\u0107 naukow\u0105, profesjonaln\u0105 i obiektywn\u0105 miar\u0119. <\/p>\n
Maciej Dominik Kryszczuk
\nMaciej Dominik Kryszczuk jest pracownikiem naukowym Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, specjalist\u0105 w dziedzinie metod bada\u0144 sonda\u017cowych<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wywody polityk\u00f3w dotycz\u0105ce sonda\u017cy przedwyborczych nale\u017cy uzna\u0107 – w najlepszym razie – za ma\u0142o kompetentne. Bez znajomo\u015bci metod badawczych i kontekstu, jaki towarzyszy badanym zjawiskom, wreszcie – bez naukowego obiektywizmu, nie spos\u00f3b ocenia\u0107 rzeczywisto\u015bci politycznej.","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[9658],"tags":[],"class_list":{"0":"post-89936","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-branding","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89936"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89936\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}