{"id":89828,"date":"2005-08-18T07:22:29","date_gmt":"2005-08-18T05:22:29","guid":{"rendered":"https:\/\/mediarun.com\/index.php\/news-posts\/dylematy-spoleczne\/"},"modified":"2005-08-18T07:22:29","modified_gmt":"2005-08-18T05:22:29","slug":"dylematy-spoleczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/trendy\/branding\/dylematy-spoleczne.html","title":{"rendered":"Dylematy spo\u0142eczne"},"content":{"rendered":"<p>W konferencji wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 99 naukowc\u00f3w z 17 kraj\u00f3w Europy, Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, Azji oraz Australii. Obecni byli zar\u00f3wno \u015bwiatowej s\u0142awy profesorowie (m.in. zaproszeni do wyg\u0142oszenia wyk\u0142ad\u00f3w David Messick oraz Eugene Burnstein), jak i liczni przedstawiciele polskiego \u015brodowiska naukowego, m.in. prof. Janusz Grzelak. W jej trakcie psychologowie spo\u0142eczni, socjologowie, ekonomi\u015bci oraz antropologowie kulturowi podsumowali najwa\u017cniejsze prace nad poznawczymi, motywacyjnymi i sytuacyjnymi uwarunkowaniami zachowa\u0144 ludzi w sytuacji dylemat\u00f3w spo\u0142ecznych.<br \/>\n &#8222;Poznanie mechanizm\u00f3w i specyfiki dylemat\u00f3w spo\u0142ecznym mo\u017ce prowadzi\u0107 do lepszego funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stw&#8221;&#8211; komentuje Irena Zinserling z Wydzia\u0142u Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. <\/p>\n<p>S\u0105 dwa zasadnicze typy dylemat\u00f3w spo\u0142ecznych: dylemat ograniczonych zasob\u00f3w oraz d\u00f3br publicznych. Ilustracj\u0105 pierwszego mo\u017ce by\u0107 przyk\u0142ad limit\u00f3w po\u0142owu ryb. W interesie ka\u017cdego rybaka jest z\u0142owienie jak najwi\u0119kszej ich ilo\u015bci. Je\u015bli jednak wszyscy rybacy \u0142owiliby bez ogranicze\u0144, to zasoby ryb w \u0142owiskach zosta\u0142yby bardzo szybko wyczerpane. To zagro\u017cenie sk\u0142ania pa\u0144stwa korzystaj\u0105ce ze wsp\u00f3lnych \u0142owisk do negocjowania um\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych kwoty po\u0142owowe. O dylemacie ograniczonych zasob\u00f3w m\u00f3wimy wi\u0119c w sytuacjach, w kt\u00f3rych istnieje pula ograniczonych d\u00f3br, z jakiej czerpi\u0105 uczestnicy sytuacji. Dora\u017ane skutki ich dzia\u0142a\u0144 &#8211; ch\u0119\u0107 zaczerpni\u0119cia z puli &#8211; s\u0105 pokus\u0105. Je\u015bli uczestnicy jej zanadto ulegn\u0105, to odroczone skutki b\u0119d\u0105 z\u0142e dla wszystkich. Podstawowe pytanie dla ka\u017cdego z uczestnik\u00f3w dylematu brzmi: Ile mo\u017cna z niej pobra\u0107 dla siebie?<\/p>\n<p>Dylematy d\u00f3br publicznych s\u0105 nieco odmienne. Przyk\u0142adem je ilustruj\u0105cym s\u0105 ubogie gminy, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na pokrycie koszt\u00f3w budowy dr\u00f3g mi\u0119dzy wsiami. Wobec braku dotacji pa\u0144stwowych drogi mog\u0105 by\u0107 zbudowane wsp\u00f3lnymi si\u0142ami mieszka\u0144c\u00f3w wsi. \u017beby m\u00f3c skorzysta\u0107 z dobrych szlak\u00f3w komunikacyjnych, rolnicy musz\u0105 najpierw zainwestowa\u0107 w budow\u0119 sw\u00f3j czas, energi\u0119 i pieni\u0105dze. Dla ka\u017cdego z nich by\u0142oby lepiej, gdyby inni ponie\u015bli koszty budowy, a on sam by z niej korzysta\u0142. Je\u015bli jednak wszyscy wyszliby z tego za\u0142o\u017cenia, to drogi nikt by nie u\u017cytkowa\u0142, bo w og\u00f3le by nie powsta\u0142a. Zatem \u017ceby wszyscy mogli skorzysta\u0107, cz\u0142onkowie grupy musz\u0105 podj\u0105\u0107 dzia\u0142anie, kt\u00f3re w danym momencie jest dla ka\u017cdego z nich niekorzystne. Do puli trzeba co\u015b w\u0142o\u017cy\u0107, ponie\u015b\u0107 jakie\u015b koszta, \u017ceby potem mo\u017cna by\u0142o z niej korzysta\u0107. Podstawowym problemem w przypadku dylematu d\u00f3br publicznych nie jest pytanie &#8211; &#8222;ile wzi\u0105\u0107&#8221;, lecz &#8222;czy i &#8211; ewentualnie &#8211; ile do wsp\u00f3lnej puli w\u0142o\u017cy\u0107&#8221;.<\/p>\n<p>W \u017cyciu spo\u0142ecznym cz\u0119sto mamy do czynienia z hybrydami lub obydwoma rodzajami dylemat\u00f3w r\u00f3wnocze\u015bnie. Przyk\u0142adami s\u0105 bud\u017cety rodzinne, zwi\u0105zk\u00f3w, stowarzysze\u0144, a tak\u017ce bud\u017cety pa\u0144stw, kt\u00f3re tworzone s\u0105 w bardzo du\u017cej cz\u0119\u015bci przez wk\u0142ady &#8211; podatki &#8211; obywateli. Z bud\u017cet\u00f3w z kolei finansowana jest m.in. policja, armia, edukacja, s\u0142u\u017cba zdrowia czy pomoc spo\u0142eczna. <\/p>\n<p>Konferencje na temat dylemat\u00f3w spo\u0142ecznych odbywaj\u0105 si\u0119 cyklicznie, co dwa lata, od 1984 roku, za ka\u017cdym razem w innym kraju. Ostatnio organizowane by\u0142y w Japonii, Izraelu, USA i Szwecji. Maj\u0105 charakter do\u015b\u0107 elitarny: skupiaj\u0105 grono badaczy o najwi\u0119kszym dorobku naukowym, a zarazem naukowc\u00f3w m\u0142odych, najbardziej obiecuj\u0105cych. Konferencja stanowi podsumowanie wszystkich wa\u017cniejszych prac nad poznawczymi, motywacyjnymi i sytuacyjnymi uwarunkowaniami zachowa\u0144 ludzi w sytuacji dylemat\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym organizatorem konferencji by\u0142 Wydzia\u0142 Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek coraz cz\u0119\u015bciej staje wobec dylemat\u00f3w spo\u0142ecznych. S\u0105 one zwi\u0105zane m.in. z konieczno\u015bci\u0105 wykonywania wielu zada\u0144 w zespo\u0142ach, jak i wp\u0142ywem os\u00f3b niekooperuj\u0105cych na zachowania grupy. Te oraz szereg innych zagadnie\u0144 by\u0142o poruszanych w trakcie mi\u0119dzynarodowej konferencji naukowej &#8211; XI International Conference on Social Dilemmas, kt\u00f3ra po raz pierwszy odby\u0142a si\u0119 w Polsce.","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[9658],"tags":[],"class_list":{"0":"post-89828","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-branding","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89828"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89828\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}