D\u0142ugie chwile ciszy w s\u0142uchawce. Czasem ci\u0105gn\u0105 si\u0119 minut\u0119 albo i d\u0142u\u017cej. Zastanawiasz si\u0119, czy rozm\u00f3wca po drugiej stronie odwiesi\u0142 s\u0142uchawk\u0119, czy mo\u017ce si\u0119 na ciebie obrazi\u0142. A skoro tak, to gdzie pope\u0142ni\u0142e\u015b b\u0142\u0105d? <\/P>
\n
Podobno wszyscy redaktorzy i wydawcy pracuj\u0105cy dla Ruperta Murdocha znaj\u0105 to uczucie. Dzwoni do nich i milczy – a oni pr\u00f3buj\u0105 domy\u015bli\u0107 si\u0119, o co chodzi. By\u0142y dziennikarz brytyjskiej bulwar\u00f3wki News of the World Piers Morgan pisa\u0142 we wspomnieniach, \u017ce Murdoch wywiera na swoich mened\u017cer\u00f3w niemal demoniczny wp\u0142yw, zw\u0142aszcza gdy jest fizycznie nieobecny. Morgan, jeden z najbardziej „pistoletowych” redaktor\u00f3w brytyjskich brukowc\u00f3w, wspomina, \u017ce kiedy\u015b wycofa\u0142 fotk\u0119 zabitego gangstera z pierwszej strony gazety, bo kto\u015b gdzie\u015b na korytarzu redakcji powiedzia\u0142 mu, \u017ce Rupert nienawidzi zdj\u0119\u0107 martwych ludzi. „Murdoch ci\u0105gle tkwi\u0142 w mojej g\u0142owie. Cokolwiek robi\u0142em, zastanawia\u0142em si\u0119, jak na to zareaguje” – pisa\u0142 Morgan. <\/P>
\n
To tylko jedna anegdota ukazuj\u0105ca mit Ruperta Murdocha – „potwora medi\u00f3w”, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie wchodzi na polski rynek. Na li\u015bcie najbardziej znienawidzonych ludzi biznesu ust\u0119puje by\u0107 mo\u017ce Billowi Gatesowi, ale ten poprawia sw\u00f3j wizerunek dzia\u0142alno\u015bci\u0105 dobroczynn\u0105. Tymczasem Rupert Murdoch nie ma nic na swoj\u0105 obron\u0119: jest dzi\u015b najwi\u0119kszym baronem medialnym \u015bwiata, rz\u0105dzi wi\u0119kszo\u015bci\u0105 medi\u00f3w w Australii, pot\u0119\u017cn\u0105 ich cz\u0119\u015bci\u0105 w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Jego korporacja News Corp (roczne obroty oko\u0142o 25 mld dolar\u00f3w) ma udzia\u0142y w o\u015bmiuset firmach zale\u017cnych. Jego osobisty maj\u0105tek ocenia si\u0119 na oko\u0142o 7 mld dolar\u00f3w. 25 czerwca zosta\u0142 uznany za najbardziej wp\u0142ywowego Australijczyka wszech czas\u00f3w – cho\u0107 jest obywatelem ameryka\u0144skim. <\/P>
\n
Dla jednych Murdoch jest wcieleniem diab\u0142a, pierwowzorem Elliota Carvera z filmu „Jutro nie umiera nigdy”, kt\u00f3rego szale\u0144cze d\u0105\u017cenia mo\u017ce powstrzyma\u0107 wy\u0142\u0105cznie James Bond. Drudzy szukaj\u0105 dla niego innego pierwowzoru filmowego: Rupert Murdoch to Charles Foster Kane ery globalizacji, geniusz medi\u00f3w, kt\u00f3ry pierwszy na \u015bwiecie zrozumia\u0142, jakie mo\u017cliwo\u015bci daj\u0105 nowe technologie – komputery, satelity, \u0142\u0105czno\u015b\u0107 bezprzewodowa – i potrafi\u0142 stworzy\u0107 \u015bwiatowe imperium medialne. <\/P>
\n
Urodzi\u0142 si\u0119 w 1931 roku w Melbourne. Jego ojciec by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem lokalnej gazety The Adelaide News i po studiach w Oxfordzie 22-letni Rupert przej\u0105\u0142 biznes. Metod\u0119, kt\u00f3r\u0105 zastosowa\u0142, aby wybi\u0107 si\u0119 z australijskiej prowincji, b\u0119dzie powtarza\u0142 przez ca\u0142e zawodowe \u017cycie. Polega\u0142a ona z grubsza na dostosowywaniu zawarto\u015bci gazet do oczekiwa\u0144 przeci\u0119tnych czytelnik\u00f3w i na bardzo \u015bcis\u0142ym zarz\u0105dzaniu finansowym. Te dwie cechy medi\u00f3w Murdocha b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017cobiektem najwi\u0119kszej krytyki ze strony jego wrog\u00f3w. Zarzucaj\u0105 mu obni\u017canie poziomu gazet, wulgarno\u015b\u0107 i ho\u0142dowanie najni\u017cszym instynktom. Purystom medialnym i wykszta\u0142conej opinii publicznej nie podobaj\u0105 si\u0119 sensacyjne tytu\u0142y i agresywny spos\u00f3b redagowania. „\u0179le mi si\u0119 robi na widok snob\u00f3w, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce nasze gazety s\u0105 s\u0142abe” – odpowiada na te zarzuty Murdoch. <\/P>
\n
Po zaj\u0119ciu silnej pozycji na rynku australijskim (Murdoch za\u0142o\u017cy\u0142 pierwsz\u0105 og\u00f3lnokrajow\u0105 gazet\u0119 w tym kraju, The Australian) wyruszy\u0142 na podb\u00f3j \u015bwiata. Lata 60. to okres jego ekspansji w Wielkiej Brytanii: kupi\u0142 gazety bulwarowe The News of the World i The Sun, z obu czyni\u0105c najlepiej sprzedaj\u0105ce si\u0119 w tym kraju. <\/P>
\n
W latach 70. wszed\u0142 do USA, kupuj\u0105c The New York Post i zmieniaj\u0105c go z liberalnej pi\u0142y w ostr\u0105, czasem prowokacyjn\u0105 gazet\u0119 konserwatywn\u0105. W latach 80., po stworzeniu News Corp, rozszerzy\u0142 zasi\u0119g dzia\u0142ania na Hollywood i telewizj\u0119 – kupi\u0142 wytw\u00f3rni\u0119 20th Century Fox i kana\u0142 Fox TV. W Londynie sta\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem The Times i The Sunday Times, a w 1989 roku uruchomi\u0142 pierwsz\u0105 na \u015bwiecie telewizj\u0119 satelitarn\u0105 SKY. <\/P>
\n
Pod koniec lat 80. kupi\u0142 udzia\u0142y w chi\u0144skiej gazecie South China Morning Post, a w 1993 roku telewizj\u0119 STAR, kt\u00f3rej zasi\u0119g obejmuje przede wszystkim Chiny, ale praktycznie ca\u0142\u0105 Azj\u0119. Kolejny jego nabytek z lat 90. to prawa do transmisji mecz\u00f3w pi\u0142karskich angielskiej Premiership i ameryka\u0144ski klub baseballowy LA Dodgers. <\/P>
\n
Na pocz\u0105tku lat 90., gdy Wielk\u0105 Brytani\u0119 ogarn\u0119\u0142a recesja, ca\u0142a misternie budowana konstrukcja medialna Murdocha o ma\u0142o nie leg\u0142a w gruzach. News Corp mia\u0142a powa\u017cne trudno\u015bci z regulowaniem zobowi\u0105za\u0144. Murdoch przetrwa\u0142 jednak kryzys, przekona\u0142 banki do roz\u0142o\u017cenia kredyt\u00f3w, a dzi\u015b jego stacja BSkyB jest najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla BBC na krajowym i mi\u0119dzynarodowym rynku. „Oni mnie nienawidz\u0105 za to, \u017ce stworzy\u0142em SKY” – m\u00f3wi\u0142 w niedawnym wywiadzie dla Press Gazette. I pewnie co\u015b w tym jest. <\/P>
\n
W okresie pierwszego boomu internetowego, pod koniec lat 90., Murdoch by\u0142 sceptyczny co do tej formy przekazu. W czerwcu 2005 roku kupi\u0142 jednak za 600 mln dolar\u00f3w portal Myspace.com – jego imperium jest dzi\u015b obecne r\u00f3wnie\u017c w sieci. <\/P>
\n
Jak do tego wszystkiego dosz\u0142o? Krytycy zarzucaj\u0105 Murdochowi bezwzgl\u0119dno\u015b\u0107 wobec pracownik\u00f3w, polityczny oportunizm, naginanie prawa, zw\u0142aszcza podatkowego. W 1999 roku The Economist przeprowadzi\u0142 dochodzenie, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce od 1989 do 1999 roku Murdoch nie zap\u0142aci\u0142 w Wielkiej Brytanii ani pensa podatk\u00f3w. Wtym czasie zarobi\u0142 prawie 1,5 miliarda funt\u00f3w. Obecnie p\u0142aci podatki na poziomie poni\u017cej 10 procent zysk\u00f3w, natomiast por\u00f3wnywalne korporacje – 30 procent i wi\u0119cej. <\/P>
\n
Jednak nawet je\u015bli zarzuty s\u0105 s\u0142uszne, nie t\u0142umacz\u0105 one jego fenomenalnego sukcesu. To przecie\u017c dzi\u0119ki Murdochowi media – zw\u0142aszcza brytyjskie – ospa\u0142e i przewidywalne w latach 60. i 70., przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w energiczne przedsi\u0119biorstwa, kt\u00f3re potrafi\u0105 wykorzysta\u0107 potencja\u0142 tkwi\u0105cy w nowych rozwi\u0105zaniach technicznych. To dzi\u0119ki zdecydowaniu i determinacji Murdocha brytyjsk\u0105 pras\u0105 przesta\u0142y rz\u0105dzi\u0107 zwi\u0105zki zawodowe – w roku 1980, poprzedzaj\u0105cym przej\u0119cie „Timesa” przez Murdocha, gazeta na skutek akcji strajkowych straci\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprzeda\u017cy 96 mln egzemplarzy. Absurdalne zarz\u0105dzanie i przepisy zwi\u0105zkowe powodowa\u0142y, \u017ce maszyny drukarskie sta\u0142y czasem nieu\u017cywane przezcztery dni w tygodniu, a niekt\u00f3re czynno\u015bci wolno by\u0142o wykonywa\u0107 wy\u0142\u0105cznie cz\u0142onkom poszczeg\u00f3lnych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. <\/P>
\n
Od 1981 roku w gazetach Murdocha nie zanotowano strajk\u00f3w, kt\u00f3rych skutkiem by\u0142oby wstrzymanie wydania gazety. Murdoch zap\u0142aci\u0142 za sw\u00f3j sprzeciw wobec wszechw\u0142adzy zwi\u0105zk\u00f3w ogromn\u0105 cen\u0119 – to jedno ze \u017ar\u00f3de\u0142 nienawi\u015bci do niego – jednak w roku 1986 zdecydowa\u0142 si\u0119 na konfrontacj\u0119, kt\u00f3rej skutkiem by\u0142o zwolnienie z pracy pi\u0119ciu tysi\u0119cy ludzi i ostre starcia z policj\u0105. Dzi\u015b Murdoch uwa\u017ca „rewolucj\u0119 z Wapping” (tak si\u0119 nazywa\u0142a dzielnica, w kt\u00f3rej umie\u015bci\u0142 nowe drukarnie Timesa i Sunday Timesa) za jedno ze swoich najwa\u017cniejszych osi\u0105gni\u0119\u0107. <\/P>
\n
Twierdzi, \u017ce jest libertarianinem. Co to dla niego oznacza, wyja\u015bni\u0142 w 1999 roku w wywiadzie dla ameryka\u0144skiego magazynu Time: „mo\u017cliwie najwi\u0119cej indywidualnejodpowiedzialno\u015bci, mo\u017cliwie najmniej ingerencji rz\u0105du, mo\u017cliwie najmniej regu\u0142”. Nic dziwnego, \u017ce w latach 80. jego g\u0142\u00f3wnym sojusznikiem w budowaniu imperium medialnego w Wielkiej Brytanii by\u0142a Margaret Thatcher. <\/P>
\n
Jednak krytycy Murdocha twierdz\u0105, \u017ce nie ma on \u017cadnych pogl\u0105d\u00f3w, a jedyny punkt odniesienia stanowi dla niego dobro News Corporation. Od 1994 roku spotyka\u0142 si\u0119 prywatnie z Tony Blairem i gdy zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce Partia Pracy nie b\u0119dzie ogranicza\u0142a jego mo\u017cliwo\u015bci ekspansji, szczeg\u00f3lnie w telewizji – gazety Murdocha popar\u0142y Blaira w wyborach. Dzi\u015b flirtuje z konserwatystami Davida Camerona – zak\u0142adaj\u0105c zapewne, \u017ce mog\u0105 by\u0107 oni lepszym rozwi\u0105zaniem ni\u017c rz\u0105dy Partii Pracy pod kierunkiem Gordona Browna. <\/P>
\n
Podobne zagrywki stosuje Murdoch wsz\u0119dzie, gdzie inwestuje – w Australii jego lojalno\u015b\u0107 waha si\u0119 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi partiami. W Stanach Zjednoczonych jego przywi\u0105zanie do George’a W. Busha te\u017c jest problematyczne – ostatnio Murdocha coraz bardziej \u015bci\u0105ga w kierunku demokrat\u00f3w, szczeg\u00f3lnie Hillary Clinton, dla kt\u00f3rej – jak zapowiada – b\u0119dzie zbiera\u0142 \u015brodki finansowe na kampani\u0119. <\/P>
\n
Najwi\u0119cej oburzenia i oskar\u017ce\u0144 Murdocha o cynizm wywo\u0142a\u0142o jednak jego wej\u015bcie na rynek chi\u0144ski i zakup telewizji STAR w 1993 roku. Chi\u0144czycy obawiali si\u0119 wolnej informacji i uzale\u017cniali zgod\u0119 na wej\u015bcie News Corp do ich kraju od uleg\u0142o\u015bci inwestora. Aby ich przekona\u0107 o swojej dobrej woli, Murdoch wycofa\u0142 z oferty tej stacji kana\u0142 BBC, twierdz\u0105c, \u017ce cztery lata po masakrze na placu Tiananmen Brytyjczycy maj\u0105 „niezrozumia\u0142\u0105 obsesj\u0119” na punkcie \u0142amania praw cz\u0142owieka w Chinach i non stop nadaj\u0105 antyrz\u0105dowe programy. <\/P>
\n
W 1998 roku, aby jeszcze solidniej przekona\u0107 Jiang Zemina o swojej sympatii, Murdoch odm\u00f3wi\u0142 publikacji pami\u0119tnik\u00f3w ostatniego gubernatora Hongkongu, Chrisa Pattena, w swoim wydawnictwie Harper Collins (ksi\u0105\u017ck\u0119 ostatecznie wyda\u0142 Macmillan). W nagrod\u0119 Zemin pochwali\u0142 Murdocha za „obiektywne” przedstawianie sytuacji w Chinach. <\/P>
\n
Bruce Page, autor ksi\u0105\u017cki „The Murdoch Archipelago”, twierdzi, \u017ce poszukiwanie sta\u0142ych pogl\u0105d\u00f3w u szefa News Corp nie ma sensu: „Jest w nim jaka\u015b p\u0142ynna nico\u015b\u0107 (…), brak sta\u0142ej struktury, kt\u00f3r\u0105 ma ka\u017cdy normalny cz\u0142owiek”. Zdaniem Page’a motywy dzia\u0142ania Murdocha wymykaj\u0105 si\u0119 nawet jego najbli\u017cszym znajomym, np. wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich oniemia\u0142a, gdy w 1998 roku nagle porzuci\u0142 on \u017con\u0119 Ann\u0119, z kt\u00f3r\u0105 prze\u017cy\u0142 31 lat, i po\u015blubi\u0142 32-letni\u0105 pracowniczk\u0119 News Corp Wendi Deng (maj\u0105 dzi\u015b dwoje dzieci). Anna podobno prosi\u0142a go, by nieco zwolni\u0142 tempo i sp\u0119dza\u0142 wi\u0119cej czasu z rodzin\u0105. On, zamiast zmienia\u0107 styl \u017cycia, zmieni\u0142 \u017con\u0119. <\/P>
\n
Murdoch zadziwia nie tylko najbli\u017cszych. Gdy dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce ameryka\u0144scy \u017co\u0142nierze nie mog\u0105 ogl\u0105da\u0107 mundialowych mecz\u00f3w, bo Pentagon nie chce p\u0142aci\u0107 za prawa do transmisji (rozgrywki nie by\u0142y og\u00f3lnie dost\u0119pne) – sam zap\u0142aci\u0142 rachunek. Wdzi\u0119czny rzecznik Pentagonu doceni\u0142 gest jako „mi\u0142y i wspania\u0142omy\u015blny”. <\/P>
\n
Jego zwolennicy powiedzieliby, \u017ce by\u0142 to typowy gest Murdocha -skierowany ku ludziom, a r\u00f3wnocze\u015bnie konserwatywny. Potwierdza on, \u017ce chocia\u017c Murdoch nie jest najwi\u0119kszym potentatem medialnym w Ameryce, to jednak zalicza si\u0119 do wa\u017cnych graczy: potrafi zrobi\u0107 dla \u017co\u0142nierzy co\u015b, czego nie zrobi\u0142y dla nich w\u0142adze. <\/P>
\n
W Wielkiej Brytanii pozycj\u0119 Murdocha umocni\u0142 sukces jego telewizji SKY, a w Stanach o jego presti\u017cu zadecydowa\u0142 sukces kana\u0142u Fox TV, konkurencji dla CNN. Kana\u0142 ten – o nastawieniu zdecydowanie prawicowym – by\u0142, zw\u0142aszcza po wybuchu wojny w Iraku, wrogiem publicznym numer jeden dla ameryka\u0144skich libera\u0142\u00f3w i enklaw\u0105 zwolennik\u00f3w Busha. <\/P>
\n
Jednak o jego sukcesie zadecydowa\u0142 nie tylko ideologiczny przechy\u0142, kt\u00f3ry – podobnie jak wcze\u015bniej w thatcherowskiej Wielkiej Brytanii – Murdoch uzna\u0142 za atrakcyjny dla wi\u0119kszo\u015bci widz\u00f3w. Liczy\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c styl stacji: oparty na kr\u00f3tkich, \u0142atwo przyswajalnych informacjach, wykorzystywaniu prostych, zrozumia\u0142ych infografik, a przede wszystkim ekspert\u00f3w o jednostronnych, zdecydowanych pogl\u0105dach. „Murdoch zrozumia\u0142, na czym polega dziennikarstwo przysz\u0142o\u015bci – nawet je\u015bli wielu dziennikarzy nie mo\u017ce tego znie\u015b\u0107” – ocenia Robert Lichter, szef ameryka\u0144skiego O\u015brodka Medi\u00f3w i Spraw Publicznych”. <\/P>
\n
Jaka przysz\u0142o\u015b\u0107 czeka Ruperta Murdocha? W lipcu w Pebble Beach w Kalifornii odb\u0119dzie si\u0119 doroczne spotkanie mened\u017cer\u00f3w, redaktor\u00f3w i wydawc\u00f3w News Corp. Zapewne ucieszy ich 20-procentowy wzrost cen akcji firmy w ostatnich kilku miesi\u0105cach. Ale pojawi\u0105 si\u0119 i obawy. <\/P>
\n
Pierwsza dotyczy sukcesji. Murdoch pr\u00f3bowa\u0142 zrobi\u0107 z News Corp co\u015b w rodzaju firmy rodzinnej, wprowadzaj\u0105c do kierownictwa swoje dzieci. C\u00f3rka jednak wycofa\u0142a si\u0119 przed kilku laty, a starszy syn, Lachlan, przed rokiem (ci\u0105gle zasiada w radzie nadzorczej). Dzi\u015b jedynym aktywnym mened\u017cerem firmy jest m\u0142odszy syn, James. <\/P>
\n
Dla szef\u00f3w News Corp znacznie wa\u017cniejsze b\u0119dzie jednak znalezienie odpowiedzi na pytanie o przysz\u0142o\u015b\u0107. Konsumenci odchodz\u0105 od tradycyjnych medi\u00f3w, gazet, telewizji, kieruj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 Internetu. Czy tak ogromna organizacja jak News Corp b\u0119dzie w stanie wytrzyma\u0107 konkurencj\u0119 ze strony ma\u0142ych operatywnych firm w rodzaju Google, Skype czy eBay, kt\u00f3re w coraz wi\u0119kszym stopniu okre\u015blaj\u0105 dzi\u015b sposoby komunikowania si\u0119 ludzi? Czy czas wielkich osobowo\u015bci, takich jak Rupert Murdoch, mija? A mo\u017ce cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w du\u017cej mierze stworzy\u0142 media prze\u0142omu wiek\u00f3w, szykuje dla nas kolejn\u0105 niespodziank\u0119? <\/P><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rupert Murdoch wchodzi na polski rynek. Czy to \u0142ab\u0119dzi \u015bpiew jednego z najwi\u0119kszych tw\u00f3rc\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych medi\u00f3w, czy pocz\u0105tek czego\u015b nowego?","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[9678],"tags":[],"class_list":{"0":"post-74870","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-awanse","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74870","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74870"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74870\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}