– Czuj\u0119, jakby cz\u0119\u015b\u0107 internetu umar\u0142a – napisa\u0142 w swoim blogu Mateusz Kami\u0144ski, 25-letni informatyk z Gda\u0144ska.<\/p>\n
A wszystko przez lakoniczny komunikat: „Szanowni klienci, (…) zmuszeni jeste\u015bmy z dniem 30 kwietnia br. zamkn\u0105\u0107 konta poczty elektronicznej w domenie polbox.com”. Cho\u0107 od kilku lat Polbox w\u0142a\u015bciwie dogorywa\u0142, wiadomo\u015b\u0107, która pojawi\u0142a si\u0119 na jego stronie, uruchomi\u0142a lawin\u0119 wspomnie\u0144.<\/p>\n
I nic dziwnego, bo Polbox ju\u017c w grudniu 1996 r. zapewni\u0142 sobie trwa\u0142e miejsce w historii polskiego internetu – spó\u0142ka zaoferowa\u0142a pierwsze bezp\u0142atne konta w domenie free.polbox.pl, potem tak\u017ce polbox.com. Dla wielu by\u0142 to pierwszy kontakt z internetem.<\/p>\n
– Konto na Polboksie by\u0142o rewelacyjne. Wysy\u0142a\u0142em z dowolnego maila pro\u015bb\u0119 o zmian\u0119 has\u0142a i prosz\u0119, jest. Ludzie bardziej sobie ufali – wspomina internauta Mike na stronie OSnews.pl.<\/p>\n
Micha\u0142 Osmenda, 28-letni informatyk z irlandzkiego oddzia\u0142u Microsoftu, stawia\u0142 wówczas pierwsze kroki w internecie. – Konto na free.polbox.pl, nocne wydzwanianie na numer 0202122 i nabijanie rodzicom rachunku telefonicznego – wspomina. Na Polboksie za\u0142o\u017cy\u0142 pierwsz\u0105 stron\u0119. – By\u0142a to moja „sekretna” strona z poezj\u0105 – mówi.<\/p>\n
Dzi\u015b w darmowych kontach trudno dostrzec prze\u0142om. Ale w po\u0142owie lat 90., które okre\u015bla si\u0119 czasem internetu \u0142upanego, dominowa\u0142y niemal wy\u0142\u0105cznie p\u0142atne skrzynki (jedynie studenci mogli liczy\u0107 na konta uczelniane). Nikt jeszcze nie s\u0142ysza\u0142 o Google, za\u015b Yahoo by\u0142o tylko zbiorem linków.<\/p>\n
– Nie mieli\u015bmy du\u017cych pieni\u0119dzy na reklam\u0119, darmowe konta mia\u0142y wypromowa\u0107 nasz\u0105 mark\u0119 – mówi Gazecie Tomasz K\u0119pi\u0144ski, za\u0142o\u017cyciel Polboksa i pomys\u0142odawca free.polbox.pl. I rzeczywi\u015bcie, konta, cho\u0107 spó\u0142ka dokleja\u0142a do ka\u017cdego listu stopk\u0119 reklamow\u0105, nie zarabia\u0142y na siebie. Za to Polbox sta\u0142 si\u0119 znany. – To znacznie zwi\u0119kszy\u0142o nam sprzeda\u017c us\u0142ugi dost\u0119pu do internetu – mówi K\u0119pi\u0144ski.<\/p>\n
Marka by\u0142a tak uto\u017csamiana z internetem, \u017ce ludzie, którzy nie mogli po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z sieci\u0105 przez numer TP SA, z pretensjami dzwonili do… Polboksu. – Mieli\u015bmy kilkana\u015bcie takich telefonów dziennie – dodaje K\u0119pi\u0144ski.<\/p>\n
Wkrótce w \u015blady spó\u0142ki poszli inni – pojawi\u0142y si\u0119 skrzynki kki.net, friko.sos.com.pl czy friko.onet.pl. Ale to Polbox mo\u017ce przypisa\u0107 sobie miano pioniera.<\/p>\n
– Przed free.polbox.pl ludzie nie bardzo mogli zakotwiczy\u0107 si\u0119 w sieci. Zaoferowali\u015bmy bezp\u0142atne konta pocztowe o pojemno\u015bci 2 MB. Dzi\u015b mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 to \u017cartem, ale jedena\u015bcie lat temu nie wysy\u0142a\u0142o si\u0119 filmików w za\u0142\u0105cznikach. Nasze komercyjne konta mia\u0142y 5 MB pojemno\u015bci i nikt nie narzeka\u0142 – mówi Rafa\u0142 Wiosna, jeden z pierwszych pracowników Polboksu, który zajmowa\u0142 si\u0119 m.in. administracj\u0105 bezp\u0142atnych kont. W szczycie popularno\u015bci aktywnych kont by\u0142o ok. 220-230 tys. Spó\u0142ka obs\u0142ugiwa\u0142a te\u017c ok. 40 tys. darmowych stron WWW. – Ludzie zamieszczali tam przeró\u017cne rzeczy: od poezji po og\u0142oszenia, \u017ce firma taka i taka to oszu\u015bci i z\u0142odzieje – wspomina K\u0119pi\u0144ski. Prawdziw\u0105 plag\u0105 by\u0142y zdj\u0119cia erotyczne. – Jak tylko usun\u0119li\u015bmy jedn\u0105 stron\u0119, jej w\u0142a\u015bciciel zaraz zak\u0142ada\u0142 j\u0105 pod innym adresem – mówi za\u0142o\u017cyciel Polboksu.<\/p>\n
Darmowe konta i strony Polboksu by\u0142y obs\u0142ugiwane raptem przez dwie maszyny – serwer Alpha Station 500 oparty na jednym procesorze i drugi pecet, m.in. do obs\u0142ugi poczty wychodz\u0105cej. Zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c spektakularne awarie – najpowa\u017cniejsza w 2002 r., kiedy spali\u0142a si\u0119 p\u0142yta g\u0142ówna Alpha Station.<\/p>\n
Ale w sieci kr\u0105\u017cy te\u017c inna historia – Rafa\u0142 Wiosna mia\u0142 pono\u0107 kopn\u0105\u0107 w serwer tak, \u017ce przez tydzie\u0144 u\u017cytkownicy nie mieli dost\u0119pu do kont. – Niechc\u0105cy uda\u0142o mi si\u0119 roz\u0142\u0105czy\u0107 macierz dyskow\u0105 od serwera – przyznaje Wiosna. – Ale plotki, które mówi\u0105 o bardziej fizycznej interakcji z serwerem s\u0105 nieprawdziwe.<\/p>\n
Wiosna wspomina te\u017c zabawn\u0105 histori\u0119 z… lokomotyw\u0105. W centrali telefonicznej, w której sta\u0142y modemy Polboksu obs\u0142uguj\u0105ce abonentów sieci Wojska Polskiego, zmieniano zasilanie. – Wojskowi uruchomili wtedy zasilanie zast\u0119pcze w postaci lokomotywy stoj\u0105cej obok budynku. Generowa\u0142a pr\u0105d przez prawie dwie godziny – mówi administrator.<\/p>\n
Co sta\u0142o si\u0119 z Polboksem? W 2000 r. spó\u0142k\u0119 przej\u0105\u0142 Softbank, skupuj\u0105c te\u017c pi\u0119\u0107 innych spó\u0142ek internetowych i scalaj\u0105c w jedno. Potem pakiet spó\u0142ek trafi\u0142 w r\u0119ce du\u0144skiego telekomu TDC. W 2004 r. ostatecznie przej\u0119\u0142a go Netia – wówczas darmowych kont pocztowych by\u0142o ju\u017c tylko ok. 40 tys. Ich rozwój zaniedbano – cho\u0107 dzia\u0142a\u0142y, to maile potrafi\u0142y przychodzi\u0107 z… dwutygodniowym opó\u017anieniem. Albo wcale.<\/p>\n
Kiedy firma zosta\u0142a sprzedana, K\u0119pi\u0144ski odszed\u0142. – Tam nic ciekawego ju\u017c si\u0119 nie dzia\u0142o. Poza tym ja nie jestem typem zwierz\u0119cia korporacyjnego. Wcze\u015bniej w firmie pracowa\u0142o ok. 30 osób, utrzymywana by\u0142a kole\u017ce\u0144sko-rodzinna atmosfera. A tu nagle z Danii zjecha\u0142o 60 osób, korporacja narzuci\u0142a procedury – mówi. Dzi\u015b jest szefem polskiego oddzia\u0142u firmy Effortel zajmuje si\u0119 od strony technologicznej uruchamianiem wirtualnych operatorów w telefonii komórkowej (m.in. dla Carrefoura).<\/p>\n
Przyznaje, \u017ce potencja\u0142, jaki zyska\u0142 Polbox dzi\u0119ki darmowym kontom, nie zosta\u0142 do ko\u0144ca wykorzystany. – Na bazie tych u\u017cytkowników mo\u017cna by\u0142o zbudowa\u0107 bardzo du\u017cych rzeczy. Ale wtedy nikt nie mia\u0142 na to pomys\u0142u – mówi K\u0119pi\u0144ski. – Dzi\u015b jednak marka Polboksu nie mia\u0142aby znaczenia. Nie s\u0105dz\u0119, by znalaz\u0142o si\u0119 zbyt wielu sentymentalnych klientów.<\/p>\n