Podczas wy\u015bwietlania filmu „Picnic” umie\u015bci\u0142 na ta\u015bmie filmowej kilka „wiadomo\u015bci reklamowych”, które ukazywa\u0142y si\u0119 w czasie niezauwa\u017calnym dla ludzkiego oka (w\u0142a\u015bciwie mózgu) – 1\/3000 sekundy. Tre\u015b\u0107 tych wiadomo\u015bci \/ sugestii by\u0142a nast\u0119puj\u0105ca: „Pij Coca-Col\u0119”, „G\u0142odny? Jedz popcorn”.<\/p>\n
Wyniki eksperymentu by\u0142y zdumiewaj\u0105ce. Vicary stwierdzi\u0142, \u017ce grupa która ogl\u0105da\u0142a film z podprogowymi sugestiami wypi\u0142a 18,1 proc. Coli wi\u0119cej i zjada\u0142a popcorn w tempie przekraczaj\u0105cym grup\u0119 odniesienia (ogl\u0105daj\u0105c\u0105 film bez „wiadomo\u015bci”) o prawie 57 proc.<\/p>\n
Sprawa zrobi\u0142a si\u0119 powa\u017cna. Vicary zosta\u0142 osobisto\u015bci\u0105 \u015bwiata reklamy, doradc\u0105 kilku prezesów firm z czo\u0142ówki \u015bwiatowego marketingu. Ma\u0142o tego, CIA (tak, tak Centralna Agencja Wywiadowcza) – korzystaj\u0105c z twierdze\u0144 Vicarego – przygotowa\u0142a raport pod tytu\u0142em „Operacyjny potencja\u0142 pod\u015bwiadomej percepcji”. Nie dysponuj\u0119 formularzem podatkowym naszego badacza, ale podejrzewam, \u017ce na odczytach, artyku\u0142ach i wyk\u0142adach zarobi\u0142 krocie.<\/p>\n
Pi\u0119kna kariera zacz\u0119\u0142a si\u0119 komplikowa\u0107, gdy inni badacze zacz\u0119li kwestionowa\u0107 powtarzalno\u015b\u0107 wyniku badania. W ko\u0144cu prezydent ameryka\u0144skiego Stowarzyszenia Psychologicznego (Psychological Corporation) Dr. Henry Link, publicznie wezwa\u0142 Vicarego do powtórzenia swojego eksperymentu. Ten osaczony, w wywiadzie, którego udzieli\u0142 w 1962 roku Advertising Age, przyzna\u0142 si\u0119 do mistyfikacji.<\/p>\n
Pomimo tego wyznania mit reklamy oddzia\u0142uj\u0105cej podprogowo trwa i trwa\u0142. Do dzi\u015b budzi on ogromne emocje – co zrozumia\u0142e – g\u0142ównie w\u015bród konsumentów. Nikt z nas nie chce by\u0107 manipulowany. W USA o ma\u0142o nie dosz\u0142o do uchwalenia ustawy zakazuj\u0105cej reklamy podprogowej, czyli de facto – je\u017celi ufa\u0107 wyznaniu Vicarego – zakazuj\u0105cej czego\u015b co nie istnieje…<\/p>\n
W tytule tego wpisu zawar\u0142em pytajnik, bo cho\u0107 dost\u0119pna mi wiedza zosta\u0142a przedstawiona powy\u017cej, to w katalogu tzw. „urban legends” – manipulacja podprogowa zajmuje miejsce kluczowe. Mo\u017ce wi\u0119c jest tak, \u017ce Vicary wycofa\u0142 si\u0119 ze swoich stwierdze\u0144, bo r\u0119ce na jego „wynalazku” po\u0142o\u017cyli wielcy tego \u015bwiata. Tylko, \u017ce id\u0105c tym tropem, wszystko dooko\u0142a to wielka manipulacja, a Matrix istnieje…
Brrr…. Ja jednak pozostan\u0119 przy swoim racjonalizmie.<\/p>\n