O sprawie napisali\u015bmy w sobotniej Gazecie. Przypomnijmy – internauci dostaj\u0105 pisma w bardzo ostrym tonie sygnowane przez warszawsk\u0105 firm\u0119 Kancelaria Prawnicza „Obig”. Firma twierdzi, \u017ce ustali\u0142a, i\u017c nielegalnie rozpowszechniali materia\u0142y chronione prawem autorskim, powo\u0142uje si\u0119 na wspó\u0142prac\u0119 z policj\u0105 i prokuratur\u0105. – Zarzucaj\u0105 mi, \u017ce rzekomo w marcu 2007 r. ukrad\u0142em im prawa autorskie do gry Dream PinBall 3D – relacjonuje na forum Napisy.info internauta podpisuj\u0105cy si\u0119 nickiem Milczek, jeden z tych, którzy dostali pisma.<\/p>\n
Adresatom Obig grozi prawn\u0105 apokalips\u0105 – procesem karnym, cywilnym, komornikiem i wpisem do Rejestru D\u0142u\u017cników Niewyp\u0142acalnych. Alternatywa to podpisanie ugody i zap\u0142ata \u017c\u0105danej kwoty (plus ew. przeprosiny w internecie i prasie). Z naszej rozmowy z prezesem firmy Jackiem Wycechem wynika, \u017ce Obig reprezentuje m.in. producentów gier TopWare Poland i Techland, a w pismach potrafi \u017c\u0105da\u0107 kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy z\u0142otych. Wed\u0142ug naszych informacji najcz\u0119\u015bciej chodzi o 500-3000 z\u0142. Ile pism wysz\u0142o w Polsk\u0119 – to tajemnica Obigu. S\u0142yszeli\u015bmy o minimum kilkudziesi\u0119ciu przypadkach, ale teoretycznie rzecz mo\u017ce dotyczy\u0107 milionów internautów – wszystkich, którzy \u015bci\u0105gaj\u0105 (a przy okazji rozpowszechniaj\u0105) pliki w tzw. sieciach p2p.<\/p>\n
Jak Obig trafia do domniemanych piratów? Korzysta ze specjalnego programu File Sharing Monitor szwajcarskiej firmy Logistep, który \u015bledzi i ustala w sieci tzw. adresy IP komputerów, z których s\u0105 rozpowszechniane chronione utwory (adres IP komputera w internecie to jakby tablica rejestracyjna samochodu). Te numery Obig przekazuje organom \u015bcigania, zawiadamiaj\u0105c o podejrzeniu pope\u0142nienia przest\u0119pstwa. Policja (lub prokuratura) musi wszcz\u0105\u0107 post\u0119powanie i za\u017c\u0105da\u0107 od dostawców internetu (np. TP SA) ujawnienia, kto kryje si\u0119 za numerem IP. Te informacje trafiaj\u0105 do akt sprawy, do których Obig ma dost\u0119p jako reprezentant pokrzywdzonego. Wtedy kancelaria wysy\u0142a ultimatum.<\/p>\n
Mechanizm ma jednak luk\u0119. Wed\u0142ug naszych informacji najcz\u0119\u015bciej Obig rozsy\u0142a swe pisma zaraz po zdobyciu personaliów podejrzewanych osób – czyli jeszcze zanim policja zrobi nalot na mieszkanie, zabezpieczy wszelkie dowody elektroniczne i uzyska ekspertyz\u0119 bieg\u0142ego. Tymczasem dopiero po tych czynno\u015bciach mo\u017cna zdoby\u0107 twarde dowody winy podejrzewanej osoby.<\/p>\n
– W zasadzie te pisma mo\u017cna uzna\u0107 za ostrze\u017cenie, by czym pr\u0119dzej sformatowa\u0107 dysk twardy i znów go zapisa\u0107, zacieraj\u0105c \u015blady. Dla pewno\u015bci par\u0119 razy. Albo wywie\u017a\u0107 z domu komputer i wszystkie p\u0142yty CD – ironizuje specjalista z organów \u015bcigania (zastrzeg\u0142 anonimowo\u015b\u0107). Wtedy w r\u0119kach policji pozostanie jedynie numer IP wychwycony przez program Logistepu. To najwy\u017cej poszlaka, która w \u017cadnym razie nie odpowiada np. na pytanie, czy ten, kto jest stron\u0105 umowy z dostawc\u0105 internetu, to ten sam cz\u0142owiek, który korzysta\u0142 z komputera w sposób niezgodny z prawem.<\/p>\n
Potwierdza to Pawe\u0142 Odor, ekspert od informatyki \u015bledczej w firmie Kroll Ontrack. – Sam raport programu Monitor wskazuje jedynie \u0142\u0105cze i komputer, za pomoc\u0105 którego, by\u0107 mo\u017ce, dochodzi\u0142o do czynu zabronionego. Ale w \u017caden sposób nie przes\u0105dza o winie jakiejkolwiek konkretnej osoby. \u017beby udowodni\u0107 przest\u0119pstwo, trzeba mie\u0107 komplet odpowiednio zabezpieczonych i wzajemnie powi\u0105zanych dowodów pochodz\u0105cych z podejrzanego komputera, p\u0142yt CD itp. – mówi Odor.<\/p>\n
To znaczy, \u017ce gro\u017aba procesów w wezwaniach do zap\u0142aty Obigu mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119… czcz\u0105 pogró\u017ck\u0105. – Oczywi\u015bcie wiele osób i tak si\u0119 przestraszy i zap\u0142aci. I o to w tym wszystkim chodzi. Ale chyba nie w takich celach ma by\u0107 uruchamiana kosztowna machina pa\u0144stwowa? – pyta retorycznie nasz rozmówca z organów \u015bcigania zirytowany tym, \u017ce Obig traktuje jego instytucj\u0119 instrumentalnie.<\/p>\n
Z kolei ci, u których policja jednak znalaz\u0142a nielegalne materia\u0142y, mog\u0105 si\u0119 mocno rozczarowa\u0107, nawet je\u015bli pójd\u0105 na proponowan\u0105 ugod\u0119 i zap\u0142ac\u0105 – jak to okre\u015blaj\u0105 – haracz. W wielu sytuacjach (np. gdy chodzi o posiadanie bez licencji programów komputerowych) tocz\u0105cego si\u0119 post\u0119powania karnego nie da si\u0119 ju\u017c w prosty sposób zahamowa\u0107 – nawet je\u015bli pokrzywdzony wycofa swoje zarzuty.<\/p>\n
W\u0105tpliwo\u015bci jest wi\u0119cej – dotycz\u0105 one tak\u017ce samego stosowania programu Logistepu, który swe us\u0142ugi promuje w wielu krajach. Zdaniem niektórych ekspertów samo monitorowanie i gromadzenie adresów IP mo\u017cna uzna\u0107 za szpiegowanie ludzi w sieci i nadu\u017cycie w dziedzinie ochrony danych osobowych. Do takich wniosków doszed\u0142 w tym roku w\u0142oski rz\u0105d, zakazuj\u0105c Logistepowi takiej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n