Bojkotuj\u0105c je, PiS do\u0142\u0105cza do tych, którzy od lat wywieraj\u0105 ró\u017cnego typu naciski na dziennikarzy – pisze publicystka Rzeczpospolitej<\/p>\n
Je\u015bli w ocenie PiS dziennikarze zachowuj\u0105 si\u0119 stronniczo, to nikt nie broni politykom tej partii o tym g\u0142o\u015bno mówi\u0107 i polemizowa\u0107. Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 pope\u0142ni\u0142o powa\u017cny b\u0142\u0105d, decyduj\u0105c si\u0119 na bojkot telewizji TVN i TVN 24. Partii Kaczy\u0144skiego ta wakacyjna akcja pewnie wi\u0119kszej szkody nie przyniesie – poprzez swoje akcje w Sejmie i konferencje prasowe transmitowane przez TVN 24 jest w bojkotowanych stacjach obecna. Gorzej, \u017ce politycy PiS w ten sposób demonstracyjnie do\u0142\u0105czyli do tych przedstawicieli \u015bwiata polityki, którzy na ró\u017cny sposób wywieraj\u0105 i wywierali naciski na media. – Chcemy, \u017ceby dziennikarze przemy\u015bleli sobie, jak post\u0119puj\u0105 – mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 od dzia\u0142aczy tej partii.<\/p>\n
Gdy s\u0142yszy si\u0119 takie s\u0142owa od polityków, \u017ce dziennikarze maj\u0105 sobie „przemy\u015ble\u0107” i „si\u0119 poprawi\u0107”, a jak nie, to politycy b\u0119d\u0105 wyci\u0105ga\u0107 wobec nich ró\u017cne konsekwencje, jedyn\u0105 reakcj\u0105 mo\u017ce by\u0107 oburzenie. Niepokorni na bruk<\/strong><\/p>\n Pisz\u0119 to z przykro\u015bci\u0105, bo to ludzie zwi\u0105zani z PiS – ale wcze\u015bniej i ludzie z PO, którzy mieli wp\u0142yw na to, by publiczn\u0105 telewizj\u0105 kierowa\u0142 Jan Dworak – spowodowali, \u017ce poszerzy\u0142a si\u0119 sfera pluralizmu w mediach. Dzi\u0119ki nim w telewizji mog\u0142y pojawi\u0107 si\u0119 programy z przekazem wa\u017cnym dla znacznej grupy Polaków, dot\u0105d spychane na margines publicznej debaty. My\u015bl\u0119 tu o znakomitym Janie Pospieszalskim czy odwa\u017cnej i poruszaj\u0105cej niezwykle wa\u017cne tematy z pogranicza polityki, s\u0142u\u017cb specjalnych i gospodarki, za to pomijane przez innych, Anicie Gargas i jej „Misji specjalnej”.<\/p>\n To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki wywodz\u0105cemu si\u0119 z PO prezesowi Dworakowi tych dwoje dziennikarzy znalaz\u0142o prac\u0119 w telewizji publicznej. Pami\u0119ta\u0142 o tym Grzegorz Napieralski. T\u0142umacz\u0105c, dlaczego SLD nie mo\u017ce poprze\u0107 zakusów PO na opanowanie mediów publicznych, wymieni\u0142 w\u0142a\u015bnie nazwiska Gargas i Pospieszalskiego. Szkoda, \u017ce lider Sojuszu Lewicy Demokratycznej nie rozumie, i\u017c na obecno\u015bci tak\u017ce takich programów w publicznych mediach polega pluralizm, \u017ce dzi\u0119ki takim audycjom mog\u0105 by\u0107 reprezentowane pogl\u0105dy bliskie wielu Polakom i mog\u0105 by\u0107 poruszane sprawy, które – jak lustracja – s\u0105 w innych mediach niewygodne. Gdyby Grzegorz Napieralski my\u015bla\u0142 o mediach nie w kategoriach interesu partyjnego, ale faktycznej wolno\u015bci s\u0142owa, tacy dziennikarze byliby dla niego na wag\u0119 z\u0142ota.<\/p>\n Niestety, ten rodzaj traktowania mediów przej\u0119li te\u017c politycy obecnie rz\u0105dz\u0105cej koalicji. Wicemarsza\u0142ek Sejmu Stefan Niesio\u0142owski z Platformy kilka miesi\u0119cy temu stwierdzi\u0142 publicznie, \u017ce gdy PO uzyska wp\u0142yw na media, Anita Gargas zostanie z TVP wyrzucona. To by\u0142 przekaz nie tylko dla szefowej „Misji specjalnej”, \u017ce „ma uwa\u017ca\u0107”. To przede wszystkim informacja dla wszystkich innych dziennikarzy – je\u015bli b\u0119dziecie realizowa\u0107 materia\u0142y i podawa\u0107 informacje, z których politycy PO b\u0119d\u0105 niezadowoleni, stracicie prac\u0119, gdy tylko Platforma b\u0119dzie mie\u0107 na to wp\u0142yw.<\/p>\n Naciski stare jak III RP<\/strong><\/p>\n To, \u017ce politycy lubi\u0105 decydowa\u0107 o tym, co si\u0119 uka\u017ce, a jeszcze cz\u0119\u015bciej czego media maj\u0105 nie pokazywa\u0107, wiemy z historii III Rzeczypospolitej. Naciski politycznych decydentów dotyczy\u0142y nie tylko mediów publicznych zarz\u0105dzanych przez ró\u017cne koalicje medialne, które zwykle wspó\u0142tworzy\u0142y SLD i PO (a wcze\u015bniej Unia Wolno\u015bci). Ulega\u0142y im tak\u017ce stacje komercyjne – o czym doskonale wiedz\u0105 ich w\u0142a\u015bciciele i szefowie redakcji.<\/p>\n Najbardziej znanym przyk\u0142adem interwencji (nieudanej, tylko dlatego o niej mówi si\u0119 g\u0142o\u015bno) by\u0142a próba wstrzymania informacji o zachowaniu prezydenta Aleksandra Kwa\u015bniewskiego na grobach pomordowanych oficerów w Charkowie. Przez kilka dni politykom prezydenckim udawa\u0142o si\u0119 wywiera\u0107 presj\u0119 na w\u0142a\u015bcicieli i szefów dwóch najwi\u0119kszych stacji prywatnych: TVN i Polsat, aby materia\u0142u nie emitowa\u0107.<\/p>\n Ten nacisk okaza\u0142 si\u0119 nieskuteczny g\u0142ównie dlatego, \u017ce oparli si\u0119 mu dziennikarze. W TVN Tomasz Lis i zespó\u0142 „Faktów”, w Polsacie dziennikarze ówczesnych „Informacji”. Relacje, cho\u0107 problem „choroby” Kwa\u015bniewskiego postawiono bardzo delikatnie (mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, co dzi\u015b media zrobi\u0142yby z podobn\u0105 niedyspozycj\u0105 wysokiej rangi urz\u0119dnika), ukaza\u0142y si\u0119 jednocze\u015bnie w obu stacjach. Niestety, po tej historii politycy nie zrezygnowali z prób „dyscyplinowania” redakcji.<\/p>\n Par\u0119 lat od tego czasu jednak min\u0119\u0142o i na biurkach prezesów i redaktorów naczelnych znacznie rzadziej dzwoni\u0105 telefony od polityków. Tak\u017ce dlatego, \u017ce metoda ta – wielokrotnie wyszydzona i opisywana – nie jest ju\u017c bardzo skuteczna. Szefowie mediów wiedz\u0105, \u017ce je\u015bli oni pod naciskiem politycznym nie ujawni\u0105 jakiej\u015b informacji, zrobi to konkurencja (dlatego obecno\u015b\u0107 w mainstreamowych mediach tak bezkompromisowych dziennikarzy jak Anita Gargas jest na wag\u0119 z\u0142ota), a ich tytu\u0142om przyniesie to wymierne straty (w ogl\u0105dalno\u015bci czy wiarygodno\u015bci).<\/p>\n Wielu dziennikarzy, mimo zmiany w\u0142adzy, nadal woli walczy\u0107 z obecn\u0105 opozycj\u0105, ni\u017c pi\u0119tnowa\u0107 b\u0142\u0119dy obecnie rz\u0105dz\u0105cych<\/p>\n Z kolei politycy – zw\u0142aszcza z tych partii, których media nie lubi\u0105 – wiedz\u0105, \u017ce taki telefon móg\u0142by sko\u0144czy\u0107 si\u0119 szeroko komentowanym skandalem. Presj\u0119 wywieraj\u0105 wi\u0119c w bardziej subtelny sposób, ale nie mniej skutecznie. Dobrym tego przyk\u0142adem by\u0142 tak zwany raport o mediach Platformy Obywatelskiej, w którym w zmanipulowany sposób podano przyk\u0142ady pracy dziennikarzy zatrudnionych w mediach publicznych, gdy zmieniono zarz\u0105dy TVP i radia.<\/p>\n W nowych zarz\u0105dach tych mediów nie by\u0142o ju\u017c przedstawicieli Platformy, byli za to przedstawiciele nowej koalicji medialnej: PiS – Samoobrona – LPR. To wystarczy\u0142o, by zaatakowa\u0107 takich dziennikarzy jak Micha\u0142 Karnowski, Dorota Wysocka, Dorota Gawryluk (a tak\u017ce autork\u0119 tego tekstu), zarzucaj\u0105c im „wys\u0142ugiwanie si\u0119 w\u0142adzy za pieni\u0105dze”. Skandaliczny ten dokument zosta\u0142 szybko wycofany, a Jan Rokita, jeszcze prominentny dzia\u0142acz Platformy, za niego przeprasza\u0142.<\/p>\n Jednak raport spe\u0142ni\u0142 swoje zadanie. Dziennikarze dobitnie us\u0142yszeli, \u017ce po pierwsze, nie wolno im podejmowa\u0107 pracy w mediach publicznych, bo zostan\u0105 publicznie napi\u0119tnowani, po drugie, nie wolno im wykonywa\u0107 swego zawodu w sposób obiektywny, bo to w ogóle nie o to chodzi. Maj\u0105 opowiedzie\u0107 si\u0119 przeciw PiS, bo inaczej b\u0119d\u0105 „pisowskimi dziennikarzami”.<\/p>\n Niestety, t\u0119 strategi\u0119 specjalistów od marketingu politycznego Platformy bardzo ch\u0119tnie podj\u0119li tak\u017ce niektórzy dziennikarze – zapominaj\u0105c o etyce zawodowej zmienili si\u0119 w akolitów Platformy (trudne s\u0142owo, ale \u015bwiadomie u\u017cywam ulubionego s\u0142owa Jacka \u017bakowskiego – on b\u0119dzie wiedzia\u0142 dlaczego).<\/p>\n W efekcie dziennikarze podlegali swoistemu szanta\u017cowi. Albo b\u0119d\u0105 pracowali tak, jak zapowiedzia\u0142 to Pawe\u0142 Wro\u0144ski z „Gazety Wyborczej”, który napisa\u0142, \u017ce uwa\u017ca rz\u0105d PiS za szkodliwy dla Polski i b\u0119dzie go zwalcza\u0142 z ca\u0142ych si\u0142, albo b\u0119d\u0105 uznani za dziennikarzy „pisowskich”. W domy\u015ble gorszych, sprzedajnych, nierzetelnych.<\/p>\n Media w koalicji?<\/strong><\/p>\n Nie nale\u017cy si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce w takiej atmosferze niewielu dziennikarzy temu szanta\u017cowi si\u0119 opar\u0142o. Nie nale\u017cy te\u017c dziwi\u0107 si\u0119, \u017ce wielu, mimo zmiany w\u0142adzy, nadal woli walczy\u0107 z obecn\u0105 opozycj\u0105, ni\u017c pi\u0119tnowa\u0107 b\u0142\u0119dy obecnie rz\u0105dz\u0105cych. Ciekawe, \u017ce chórki komentatorów w niektórych audycjach publicystycznych (\u017ce to rz\u0105d ma racj\u0119, \u017ce rz\u0105dowy projekt jest s\u0142uszny, \u017ce zgadzam si\u0119 oczywi\u015bcie z przedmówc\u0105, a Platforma trafnie post\u0119puje…) nie wywo\u0142uj\u0105 oskar\u017ce\u0144 o prorz\u0105dowo\u015b\u0107. I nikt chyba ju\u017c nie pami\u0119ta o przywo\u0142ywanej tak cz\u0119sto za rz\u0105dów PiS zasadzie, \u017ce rol\u0105 mediów jest zawsze by\u0107 w opozycji (cho\u0107 tak naprawd\u0119 rol\u0105 mediów jest opisywanie rzeczywisto\u015bci, a nie bycie w opozycji czy w koalicji).<\/p>\n Faktem jest (wynika to z ró\u017cnych bada\u0144 i analiz), \u017ce znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi mediów nie ma sympatii prawicowych czy pisowskich, tylko raczej w\u0142a\u015bnie lewicowe i platformerskie. Mo\u017cna by wi\u0119c zapewne d\u0142ugo pisa\u0107 i wy\u015bmiewa\u0107 wyczyny niektórych dziennikarzy (mo\u017cna by ich z\u0142o\u015bliwie nazywa\u0107 „PO-s\u0142usznymi”) i zapewne ka\u017cdy z czytelników – bez wzgl\u0119du na w\u0142asne sympatie polityczne – móg\u0142by jaki\u015b cytat dorzuci\u0107.<\/p>\n Tyle \u017ce oznacza\u0142oby to stosowanie tej samej metody, jak\u0105 akolici PO u\u017cywali przez ostatnie ponad dwa lata. A na to nie mam najmniejszej ochoty. Zw\u0142aszcza \u017ce – jak wiem – wielu z tych dziennikarzy nie popiera Platformy z wyrachowania, ale wy\u0142\u0105cznie z powodu w\u0142asnych, autentycznych przekona\u0144, a czasem z powodu swoistego poczucia misji. Wielu z takich dziennikarzy mo\u017cna zapewne znale\u017a\u0107 i w TVN, ale kara\u0107 ich za to bojkotem? Bzdura.<\/p>\n Tusk obra\u017cony<\/strong><\/p>\n Ale wspó\u0142czesnych nacisków na \u017ale postrzegane przez polityków media jest wi\u0119cej. Premier Donald Tusk od pocz\u0105tku swego urz\u0119dowania nie udzieli\u0142 wywiadu Rzeczpospolitej. Redakcja wielokrotnie o to si\u0119 zwraca\u0142a, szef rz\u0105du zd\u0105\u017cy\u0142 spotka\u0107 si\u0119 z mnóstwem dziennikarzy z innych tytu\u0142ów, ale wci\u0105\u017c nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 czasu dla naszej gazety.<\/p>\n Nie mówi o tym g\u0142o\u015bno, ale czyni to – nie podoba mu si\u0119 pewnie to, \u017ce Rzeczpospolita drukuje wiele krytycznych wobec niego samego i jego partii artyku\u0142ów i w ten sposób za te niepokorne teksty si\u0119 m\u015bci (nie tylko w ten sposób, bo o naciskach ministra skarbu na wi\u0119kszo\u015bciowego w\u0142a\u015bciciela wydawnictwa, które wydaje Rzeczpospolit\u0105, pisa\u0142a ju\u017c prasa bran\u017cowa).<\/p>\n Zatem Tusk bojkotuje Rzeczpospolit\u0105, ale – wedle s\u0142ów Tomasza Sekielskiego z „Teraz my” w TVN – bojkotuje tak\u017ce i ten program. Od pó\u0142 roku premier nie ma czasu skorzysta\u0107 z zaproszenia do tego jednego z najwa\u017cniejszych tytu\u0142ów telewizyjnej publicystyki. Bojkot niech\u0119tnego mu tytu\u0142u stosuje te\u017c Lech Kaczy\u0144ski – wspomniany ju\u017c w tym tek\u015bcie Jacek \u017bakowski mówi, \u017ce od wielu miesi\u0119cy redakcja „Polityki” nie mo\u017ce doprosi\u0107 si\u0119 wywiadu z prezydentem.<\/p>\n Politycy opozycji nie maj\u0105 obowi\u0105zku rozmawia\u0107 z mediami, ci jednak, którzy pe\u0142ni\u0105 urz\u0119dy pa\u0144stwowe, s\u0105 ju\u017c do tego zobowi\u0105zani. Bojkotowanie mediów to lekcewa\u017cenia prawa obywateli do informacji i takie zachowanie \u015bwiadczy o niezrozumieniu zasad demokracji i wolno\u015bci s\u0142owa.<\/p>\n \u017by\u0107 z mediami<\/strong><\/p>\n Mo\u017cna za to zrozumie\u0107 racje tych polityków PiS, którzy mówi\u0105, \u017ce dziennikarze traktuj\u0105 ich niesprawiedliwie. \u017be w du\u017cej cz\u0119\u015bci tytu\u0142ów prasowych i elektronicznych redaktorzy pozwalaj\u0105 sobie na sformu\u0142owania i zachowania wobec PiS niewspó\u0142mierne do tego, jak traktuje si\u0119 polityków innych partii. Ale – niestety, nie ma innego wyj\u015bcia – PiS musi si\u0119 nauczy\u0107 \u017cy\u0107 z takimi mediami, jakie nam III RP wyhodowa\u0142a. Z tak\u0105, a nie inn\u0105 struktur\u0105 w\u0142a\u015bcicielsk\u0105 i zarz\u0105dzaj\u0105c\u0105. I z takim, a nie innym zespo\u0142em dziennikarskim.<\/p>\n Je\u015bli w ocenie PiS dziennikarze zachowuj\u0105 si\u0119 stronniczo, to nikt nie broni politykom tej partii o tym g\u0142o\u015bno mówi\u0107, polemizowa\u0107 i zwraca\u0107 na to uwag\u0119. To wymaga umiej\u0119tno\u015bci, przygotowania merytorycznego i cywilnej odwagi. Bojkot jest nie tylko niedopuszczalnym naciskiem na wolne media. Jest te\u017c pój\u015bciem na \u0142atwizn\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n