Dokumenty zgromadzone w trakcie kilkumiesi\u0119cznego post\u0119powania przekaza\u0142 Komisji Europejskiej. \u015aledztwo mo\u017ce rozci\u0105gn\u0105\u0107 si\u0119 na ca\u0142\u0105 Uni\u0119<\/p>\n
Urz\u0105d od grudnia ub.r. bada\u0142, czy zasady, na jakich producenci komputerów oferuj\u0105 laptopy wraz z zainstalowanym systemem operacyjnym Microsoftu, nie \u0142ami\u0105 prawa antymonopolowego. I uzna\u0142, \u017ce istniej\u0105 przes\u0142anki, by podejrzewa\u0107 rynkow\u0105 zmow\u0119.<\/p>\n
Post\u0119powanie wszcz\u0119to po skargach konsumentów. – Skar\u017cyli si\u0119, \u017ce przy kupnie laptopa nie maj\u0105 wyboru systemu operacyjnego – mówi Gazecie Ma\u0142gorzata Cieloch, rzecznik UOKiK. Ile listów trafi\u0142o do urz\u0119du? – Multum – odpowiada Cieloch. W tym przypadku „multum” oznacza kilkadziesi\u0105t, ale w UOKiK rzadko si\u0119 zdarza, by skarg dotycz\u0105cych konkretnego problemu by\u0142o wi\u0119cej ni\u017c kilka czy kilkana\u015bcie.<\/p>\n
Jak pisze UOKiK w komunikacie, producenci np. informuj\u0105 Microsoft, ile laptopów sprzedali z jego oprogramowaniem. – Ka\u017cde takie szczegó\u0142owe raportowanie mi\u0119dzy kontrahentami to pierwszy sygna\u0142, \u017ce mog\u0142o doj\u015b\u0107 do zmowy – t\u0142umaczy Cieloch. Bo mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 np. o tym, \u017ce Microsoft przyznaje upusty producentom w zale\u017cno\u015bci od tego, ile sprzedadz\u0105 laptopów z Windowsem. Albo wr\u0119cz zakazuje im sprzeda\u017cy okre\u015blonej liczby laptopów bez Windows.<\/p>\n
W przypadku firmy o pozycji dominuj\u0105cej na rynku – a tak\u0105 ma Microsoft w segmencie komputerowych systemów operacyjnych – takie zagrywki mog\u0105 zosta\u0107 uznane za sprzeczne z prawem antymonopolowym.<\/p>\n
UOKiK nie zdradza, jakie dowody zebra\u0142 w tej sprawie. Cieloch mówi jedynie, \u017ce przedsi\u0119biorcy w trakcie post\u0119powania przyznali, \u017ce zasady wspó\u0142pracy z Microsoftem s\u0105 na tyle atrakcyjne, \u017ce z ich punktu widzenia nie ma sensu szuka\u0107 alternatywnych rozwi\u0105za\u0144, czyli sprzeda\u017cy laptopów z innymi systemami operacyjnymi (np. Linux).<\/p>\n
W efekcie konkurenci Windowsa odpadaj\u0105 w przedbiegach. Wed\u0142ug danych firmy badawczej IDC w zesz\u0142ym roku w Polsce sprzedano ok. 3,3 mln komputerów (z czego ok. 1,5 mln laptopów) – na 78 proc. zainstalowany by\u0142 Windows, 11 proc. by\u0142o dost\u0119pnych bez systemu operacyjnego, Linux zgarn\u0105\u0142 6 proc. rynku.<\/p>\n
W laptopach ta przewaga jest przygniataj\u0105ca – a\u017c na 96 proc. zainstalowano Windowsa, 2 proc. by\u0142o dost\u0119pne bez systemu operacyjnego, zaledwie po 1 proc. rynku uszczkn\u0105\u0142 Linux oraz MacOS firmy Apple.<\/p>\n
Producenci przekonuj\u0105, \u017ce wybór jest – praktycznie ka\u017cdy ma w ofercie albo sprz\u0119t bez systemu operacyjnego, albo z Linuksem. – Ale one maj\u0105 marginalny udzia\u0142 w rynku – mówi Ma\u0142gorzata Cieloch. A cz\u0119sto bywa tak, \u017ce je\u015bli klient szuka komputera o konkretnych parametrach, to okazuje si\u0119, \u017ce jest on do kupienia tylko w wersji z Windowsem.<\/p>\n
Sprawa nie dotyczy jednak tylko Polski – tak jest praktycznie w ka\u017cdym kraju.<\/p>\n
– W Polsce nie jest jeszcze tak tragicznie – twierdzi internauta przedstawiaj\u0105cy si\u0119 jako Roobal na forum serwisu JakiLinux.org. – Od roku mieszkam w Holandii i chcia\u0142em kupi\u0107 jakiego\u015b laptopa. Oblecia\u0142em cztery miasta i wszystkie by\u0142y sprzedawane tylko i wy\u0142\u0105cznie z Vist\u0105 – dodaje.<\/p>\n
– Tymczasem to do klienta powinien nale\u017ce\u0107 wybór systemu operacyjnego, z którego chce korzysta\u0107 – pisze urz\u0105d w komunikacie. I dodaje, \u017ce producenci utrudniaj\u0105 konsumentowi rezygnacj\u0119 z preinstalowanego oprogramowania, cho\u0107by ze wzgl\u0119du „na brak mo\u017cliwo\u015bci zwrotu jego ceny”. Chodzi m.in. o przyk\u0142ad opisany niedawno w Gazecie – student, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na zapis w licencji Microsoftu, chcia\u0142 zrezygnowa\u0107 z Windowsa zakupionego wraz z laptopem Lenovo i za\u017c\u0105da\u0142 zwrotu pieni\u0119dzy za system. Lenovo odmówi\u0142o. Inni producenci – np. HP – te\u017c zwrotów nie przewiduj\u0105. Tymczasem zdaniem UOKiK takie prawo klientowi przys\u0142uguje.<\/p>\n
Poniewa\u017c sprawa dotyczy g\u0142ównie firm, które maj\u0105 siedziby poza granicami Polski, a w dodatku sprawa dotyczy te\u017c innych krajów, UOKiK dokumenty przekaza\u0142 Komisji Europejskiej. Wys\u0142ano je w po\u0142owie lipca. Jak si\u0119 dowiedzieli\u015bmy, dotar\u0142y do Komisji, ale decyzji o tym, czy wszcz\u0105\u0107 post\u0119powanie, nie podj\u0119to. Je\u015bli unijni urz\u0119dnicy zdecyduj\u0105 si\u0119 na to, a zarzuty si\u0119 potwierdz\u0105, Microsoftowi grozi kara nawet do 10 proc. przychodów. Dla koncernu z Redmond to nie pierwszyzna – ju\u017c zosta\u0142 ukarany przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 za praktyki monopolistyczne grzywn\u0105 ponad 1,5 mld euro.<\/p>\n
– Aby cokolwiek komentowa\u0107, musimy pozna\u0107 szczegó\u0142y najpierw raportu. Trudno nam si\u0119 odnosi\u0107 wy\u0142\u0105cznie do komunikatu UOKiK, który jest zbyt ogólnikowy – powiedzia\u0142a nam Paulina Smaszcz-Kurzajewska, rzecznik polskiego oddzia\u0142u Microsoftu.<\/p>\n
Podobnie odpowiadaj\u0105 producenci. „Firma Lenovo nie otrzyma\u0142a dotychczas stanowiska UOKiK wraz z uzasadnieniem. Dopiero po zapoznaniu z materia\u0142ami b\u0119dziemy mogli odnie\u015b\u0107 si\u0119 do sprawy” – czytamy w o\u015bwiadczeniu chi\u0144skiego producenta.<\/p>\n
Jaros\u0142aw Smulski, analityk IDC: – Preinstalowanie oprogramowania na komputerach by\u0142o pomys\u0142em Microsoftu na walk\u0119 z piractwem. Przy okazji koncern doprowadzi\u0142 do tego, \u017ce Windows jest postrzegany jako nieod\u0142\u0105czna cz\u0119\u015b\u0107 komputera. I okaza\u0142o si\u0119, \u017ce dzia\u0142a to nie tylko na piratów, ale i na konkurencj\u0119 – mówi.<\/p>\n
Zauwa\u017ca te\u017c, \u017ce zwolennicy innych systemów ni\u017c Microsoftu s\u0105 w mniejszo\u015bci. – Zaryzykowa\u0142bym stwierdzenie, \u017ce 80-90 proc. klientów zupe\u0142nie nie zwraca uwagi na to, co jest w komputerze. A wr\u0119cz s\u0105 zadowoleni, \u017ce nie musz\u0105 ju\u017c nic instalowa\u0107, kupuj\u0105c komputer z Windowsem.<\/p>\n