Kto do tej pory szuka\u0142 tytu\u0142ów w Amazonie, mo\u017ce przerzuci\u0107 si\u0119 do Google Book Search – najpot\u0119\u017cniejszego dzi\u015b narz\u0119dzia do wyszukiwania ksi\u0105\u017cek w internecie. Kiedy wpisuj\u0119 w wyszukiwarce serwisu has\u0142o „testament”, znajduj\u0119 146 tysi\u0119cy ksi\u0105\u017cek – w\u015bród nich jest Biblia opublikowana przez Uniwersytet w Cambridge „na specjalne polecenie Jej Wysoko\u015bci”. Mog\u0119 przeczyta\u0107 kilkaset stron wydrukowanych w ko\u0144cu XIX wieku. To jak przegl\u0105danie zakurzonych tomów w starej bibliotece, bez szelestu kartek, ale z szybkim i \u0142atwym dost\u0119pem do wiedzy.<\/p>\n
Book Search daje wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci ni\u017c internetowe sklepy z ksi\u0105\u017ckami takie jak Amazon – wyszukuje nie tylko wed\u0142ug autorów i tytu\u0142ów, ale te\u017c wed\u0142ug wydawnictw, hase\u0142, cytatów. Mog\u0119 obejrze\u0107 ok\u0142adk\u0119, stworzy\u0107 w\u0142asny katalog ksi\u0105\u017cek, posegregowa\u0107 je wed\u0142ug kategorii, pisa\u0107 recenzje, które b\u0119d\u0105 czyta\u0107 inni u\u017cytkownicy Search Books. Je\u015bli prawa autorskie do ksi\u0105\u017cki wygas\u0142y, mog\u0119 zapisa\u0107 j\u0105 na dysku w ca\u0142o\u015bci, a potem wydrukowa\u0107. Mog\u0119 te\u017c zaznacza\u0107 fragmenty powie\u015bci i wysy\u0142a\u0107 je znajomym w mailach.<\/p>\n
To nie wszystko. Czytaj\u0105c „Don Kichota”, w ci\u0105gu dwóch sekund dowiaduj\u0119 si\u0119, gdzie mie\u015bci\u0142a si\u0119 w Barcelonie ma\u0142a drukarnia Sebastian de Comellas, któr\u0105 odwiedzi\u0142 bohater Cervantesa – klikam na nazw\u0119 w skanie ksi\u0105\u017cki z Katalo\u0144skiej Biblioteki i widz\u0119 punkt na mapie Dzielnicy Gotyckiej. Albo ogl\u0105dam na mapie Europy wszystkie miejsca, w których bohater „\u0141owcy autografów” Zadie Smith spotyka\u0142 swoich idoli.<\/p>\n
Google uruchomi\u0142 dwa projekty: biblioteczny i partnerski. Pierwszy skierowany jest do do uniwersytetów i bibliotek, drugi do wydawnictw. Ksi\u0105\u017cki w programie bibliotecznym, do których prawa autorskie ju\u017c wygas\u0142y, skanowane s\u0105 w ca\u0142o\u015bci. Umowy z Book Search podpisa\u0142y dot\u0105d m.in. Biblioteka Katalonii w Barcelonie, Uniwersytetu Complutense w Madrycie, Harvard, Stanford, Oxford, Nowojorska Biblioteka Publiczna.<\/p>\n
Wydawcy w programie partnerskim przekazuj\u0105 do digitalizowania ksi\u0105\u017cki obj\u0119te prawami autorskimi. U\u017cytkownicy Book Search mog\u0105 obejrze\u0107 tylko kilka zeskanowanych z nich stron, albo za op\u0142at\u0105 przeczyta\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107. Czytanie fragmentu to odpowiednik filmowego trailera – ma zach\u0119ci\u0107 do kupienia ksi\u0105\u017cki. Je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 pod nim reklamy, ponad po\u0142owa zysku z nich idzie do wydawcy. Do programu przyst\u0105pi\u0142y ju\u017c m.in. HarperCollins, MacMillan, Oxford University Press, Penguin, Random House.<\/p>\n
W ubieg\u0142ym tygodniu do\u0142\u0105czyli do nich pierwsi polscy wydawcy: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne oraz Wydawnictwo Naukowo Techniczne. – To dobry sposób na podniesienie sprzeda\u017cy – mówi Karol \u017bbikowski, cz\u0142onek zarz\u0105du WSiP. – Niewielkim wysi\u0142kiem i za darmo pozwalamy promowa\u0107 nasze ksi\u0105\u017cki jednej z najbardziej rozpoznawalnych marek na \u015bwiecie. Wydawnictwo udost\u0119pni Google kilkaset tytu\u0142ów dotycz\u0105cych m.in. informatyki, geografii, wiedzy o kulturze, teorii nauczania, obok nich b\u0119dzie te\u017c link do internetowej ksi\u0119garni WSiP.<\/p>\n
Google zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 nad Google Book Search siedem lat temu. Po raz pierwszy projekt zaprezentowano podczas targów ksi\u0105\u017cki we Frankfurcie w 2004 roku. Wtedy przyst\u0105pili do niego wydawcy z wi\u0119kszo\u015bci krajów zachodniej Europy, m.in. z Wielkiej Brytanii i Niemiec. Dzi\u015b serwis jest dost\u0119pny w 34 j\u0119zykach, w ponad 100 krajach. Philippe Colombet odpowiedzialny za wspó\u0142prac\u0119 z wydawcami w Europie mówi Gazecie: – Cho\u0107 w serwisie jest jeszcze niewiele ksi\u0105\u017cek po polsku, zauwa\u017cyli\u015bmy bardzo du\u017ce zainteresowanie polsk\u0105 wersj\u0105 serwisu w\u015bród internautów, w porównaniu z innymi krajami podobnej wielko\u015bci. <\/p>\n
Cho\u0107 Book Search wspó\u0142pracuje nie tylko z wydawnictwami naukowymi, to w\u0142a\u015bnie one najwi\u0119cej zyskuj\u0105 na tej wspó\u0142pracy.<\/p>\n
Pete Shemilt, szef sprzeda\u017cy Cambridge University Press: – Jeste\u015bmy pewni, \u017ce Book Search zwi\u0119kszy sprzeda\u017c wydawnictw naukowych. To jak samochód, któremu mo\u017cna zajrze\u0107 pod mask\u0119, zanim podejmie si\u0119 decyzj\u0119 o kupieniu. Si\u0142a marketingowa ksi\u0105\u017cek naukowych zawsze by\u0142a problemem. Cambridge University Press ju\u017c pi\u0119\u0107 lat temu udost\u0119pni\u0142o Google wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich niszowych publikacji – i odnotowa\u0142o 20-procentowy wzrost ich sprzeda\u017cy.<\/p>\n
Do programu Book Search przyst\u0105pi\u0142o ju\u017c ponad 20 tysi\u0119cy wydawców. Starych ksi\u0105\u017cek, nieobj\u0119tych prawami autorskimi, jest w serwisie ponad pó\u0142 miliona. Mo\u017cna je czyta\u0107 nie tylko na ekranie komputera, ale te\u017c \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 do elektronicznego urz\u0105dzenia do czytania jak Kindle albo Sony Reader. Ale czytelnicy – jak mówi Philippe Colombet – zazwyczaj wol\u0105 w internecie tylko znale\u017a\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, czytaj\u0105 j\u0105 na papierze. – My\u015blimy o Google Book Search jako o mapie, a nie miejscu docelowym – t\u0142umaczy Colombet. Dlatego na stronie Book Search pojawiaj\u0105 si\u0119 linki do wydawnictw, sklepów internetowych, bibliotek czy stron autorów, na których mo\u017cna konkretn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 kupi\u0107. Pod zdj\u0119ciami stron polskich ksi\u0105\u017cek znajd\u0105 si\u0119 linki do ksi\u0119garni Amazon, Empik, Merlin. <\/p>\n
Jesieni\u0105 ubieg\u0142ego roku kontrowersje wywo\u0142a\u0142o skanowanie przez Google ksi\u0105\u017cek z bibliotek, których nak\u0142ad si\u0119 wyczerpa\u0142, ale prawa autorskie nie wygas\u0142y. Ameryka\u0144scy wydawcy tych publikacji i stowarzyszenia autorów walcz\u0105 o swoje prawa w s\u0105dach. Internetowy gigant, w obawie przed karami finansowymi, przeznaczy\u0142 125 milionów dolarów na stworzenie systemu komputerowego umo\u017cliwiaj\u0105cego \u015bci\u0105ganie op\u0142at, dzi\u0119ki któremu w\u0142a\u015bciciele praw autorskich otrzymuj\u0105 pieni\u0105dze z Book Search. Wydawnictwa i autorzy dostan\u0105 63 proc. kwoty, jak\u0105 uiszczaj\u0105 czytelnicy, je\u015bli chc\u0105 przeczyta\u0107 w ca\u0142o\u015bci zdigitalizowan\u0105 wersj\u0119 ksi\u0105\u017cki – polscy u\u017cytkownicy p\u0142ac\u0105 oko\u0142o 10 z\u0142.<\/p>\n
\u017beby zatrze\u0107 z\u0142e wra\u017cenie wywo\u0142ane procesami, Google wykupuje ostatnio reklamy w magazynach, gazetach, literackich dodatkach do dzienników w ponad trzydziestu krajach. Informuj\u0105 o tym, jak dzia\u0142a Book Search i zapewniaj\u0105 o szanowaniu praw autorskich.<\/p>\n
Projekt ma zmieni\u0107 wizerunek wyszukiwarki, kojarzonej dot\u0105d z piractwem i powierzchownymi, ma\u0142o wiarygodnymi informacjami. Dyskusyjna wydaje si\u0119 teza szefów Google, \u017ce popularyzuje on czytelnictwo, bo mo\u017ce równie\u017c zach\u0119ca\u0107 do czytania tylko we fragmentach. Pewne jest natomiast, \u017ce digitalizacja ksi\u0105\u017cek radykalnie zwi\u0119ksza dost\u0119pno\u015b\u0107 bibliotek. Z ka\u017cdego miejsca na \u015bwiecie przez Google Search mo\u017cna zajrze\u0107 do archiwów Cambridge albo Harvardu.<\/p>\n