Redakcja publicystyki TVP1 nie wyemituje dzi\u015b dokumentu „Bestie”, który mia\u0142 si\u0119 ukaza\u0107 w ramach cyklu „Rzeczpospolita Niesprawiedliwa”. Jego autorka Maria D\u0142u\u017cewska uwa\u017ca, \u017ce wp\u0142yw na t\u0119 decyzj\u0119 móg\u0142 mie\u0107 Andrzej Szmak, by\u0142y wiceszef TVP Bydgoszcz, który w jej filmie przedstawiony jest w negatywnej roli. Sam Szmak przyznaje, \u017ce interweniowa\u0142 w tej sprawie.<\/p>\n
Dokument „Bestie” opowiada histori\u0119 tzw. porwa\u0144 toru\u0144skich, których SB dokona\u0142a w 1984 r. (porwano wtedy m.in. Antoniego M\u0119\u017cyd\u0142\u0119, dzia\u0142acza opozycji, dzi\u015b pos\u0142a PO, i jego \u017con\u0119; oboje wyst\u0119puj\u0105 w filmie). To mia\u0142 by\u0107 pi\u0105ty z sze\u015bciu odcinków cyklu.<\/p>\n
Kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 w nim relacje mediów z procesu, który na pocz\u0105tku lat 90. wytoczono zamieszanym w t\u0119 spraw\u0119 esbekom. Dzi\u015b M\u0119\u017cyd\u0142o twierdzi, \u017ce sposób, w jaki toru\u0144skie media relacjonowa\u0142y proces, sprawi\u0142, \u017ce pojawi\u0142y si\u0119 pog\u0142oski o jego rzekomej wspó\u0142pracy z SB. Autorka filmu pyta o to Szmaka, który na pocz\u0105tku lat 90. by\u0142 naczelnym „Nowo\u015bci”, dziennika z Torunia.<\/p>\n
– Proces tak relacjonowano, i\u017c musieli\u015bmy wyja\u015bnia\u0107, \u017ce nie jeste\u015bmy wielb\u0142\u0105dem – mówi M\u0119\u017cyd\u0142o. – Sugestie, \u017ce porwanie by\u0142o sfingowane, s\u0105 okropne. Okaza\u0142o si\u0119 te\u017c, \u017ce musz\u0119 si\u0119 t\u0142umaczy\u0107 z podejrze\u0144 o wspó\u0142prac\u0119 z SB. A ca\u0142y Toru\u0144 hucza\u0142 od plotek, \u017ce Szmak by\u0142 w zmowie z obro\u0144czyni\u0105 jednego z esbeków.<\/p>\n
– Jeszcze w czwartek na kolaudacji us\u0142ysza\u0142am, \u017ce za bardzo skupi\u0142am si\u0119 na w\u0105tku Szmaka. Zamiast tego powinnam dotrze\u0107 do esbeków, którzy porywali i bili opozycjonistów. Mia\u0142am doda\u0107 w\u0142a\u015bnie takie kadry. Nie zgodzi\u0142am si\u0119, ale powiedziano mi, \u017ce materia\u0142 jest warunkowo dopuszczony – opowiada D\u0142u\u017cewska. – Dzie\u0144 pó\u017aniej odebra\u0142am telefon, w którym poinformowano mnie, \u017ce film nie pójdzie. Zamiast niego pojawi si\u0119 odcinek, który mia\u0142 si\u0119 ukaza\u0107 2 czerwca.<\/p>\n
Autorka zapewnia, \u017ce nie zamierza nic zmienia\u0107 w filmie, bo taka by\u0142a jego koncepcja. – I nie wiem, czy TVP go poka\u017ce.<\/p>\n
Szmak w rozmowie z Rz przyznaje: – Obdzwoni\u0142em wszystkich szefów tej pani. Wyrazi\u0142em oburzenie wobec metod, które zastosowa\u0142a. Naruszy\u0142a wszystkie zasady etyki zawodowej. Umówi\u0142a si\u0119 na rozmow\u0119 o promocji miasta, twierdz\u0105c, \u017ce pracuje w redakcji publicystycznej TVP. W rzeczywisto\u015bci zacz\u0119\u0142a mnie wypytywa\u0107 o proces dotycz\u0105cy porwa\u0144 toru\u0144skich sprzed 17 lat, który ledwo pami\u0119tam. Zacz\u0119\u0142a te\u017c insynuowa\u0107, \u017ce w swoich publikacjach broni\u0142em oskar\u017conych esbeków. To bzdury i je\u015bli ta pani b\u0119dzie je powtarza\u0107, spotkamy si\u0119 w s\u0105dzie – zaznacza Szmak.<\/p>\n
By\u0142y dziennikarz nale\u017ca\u0142 do Stowarzyszenia „Ordynacka”. W 2007 r. kandydowa\u0142 na szefa TVP, wst\u0105pi\u0142 te\u017c do PO. Obecnie pracuje w urz\u0119dzie miasta w Toruniu, odpowiada za promocj\u0119.<\/p>\n
Dokumentu nie zatwierdzi\u0142a Ewa Nowicka z redakcji publicystyki TVP1. Nie chcia\u0142a jednak rozmawia\u0107 na ten temat z Rz. O filmie nie uda\u0142o nam si\u0119 porozmawia\u0107 tak\u017ce z szefow\u0105 publicystyki TVP1 Dorot\u0105 Jas\u0142owsk\u0105. Ale p.o. rzecznika prasowego TVP Daniel Jab\u0142o\u0144ski zapewnia: – Cykl „Rzeczpospolita Niesprawiedliwa” zosta\u0142 zrealizowany i b\u0119dzie wyemitowany w ca\u0142o\u015bci. Ostatnie dwa odcinki zaplanowane s\u0105 na 26 maja – pi\u0105ty i 2 czerwca – szósty, zgodnie z porozumieniem mi\u0119dzy TVP a producentem.<\/p>\n
Z nieoficjalnych informacji Rz wynika, \u017ce TVP postanowi\u0142a zamieni\u0107 kolejno\u015b\u0107 odcinków po tym, jak autorka cyklu odmówi\u0142a dodania nowych kadrów. Wobec jej dalszego oporu w tej sprawie decyzj\u0119 o emisji filmu w takiej formie b\u0119dzie musia\u0142a podj\u0105\u0107 Dorota Jas\u0142owska.<\/p>\n
– Je\u015bli film nie zostanie wyemitowany, b\u0119dzie to oznacza\u0142o, \u017ce mamy powrót do czasów „pó\u0142kowników” – ko\u0144czy Antoni M\u0119\u017cyd\u0142o.<\/p>\n
Wywozili do lasu, bili<\/strong><\/p>\n Wiosn\u0105 1984 r. w okolicach Torunia dosz\u0142o do serii uprowadze\u0144 i zastrasze\u0144 dzia\u0142aczy podziemnej „Solidarno\u015bci”. Specjalna grupa operacyjno-\u015bledcza SB pod nazw\u0105 Organizacja Anty-Solidarno\u015b\u0107 porwa\u0142a Piotra Hryniewicza, Gerarda Zakrzewskiego, Antoniego M\u0119\u017cyd\u0142\u0119 i jego \u017con\u0119 Zofi\u0119 Jastrz\u0119bsk\u0105. – Wywieziono mnie do lasu. Przywi\u0105zano do drzewa, a esbecy zacz\u0119li kopa\u0107 mój rzekomy grób – wspomina M\u0119\u017cyd\u0142o. – Potem domagali si\u0119 informacji o opozycji. Gdy ich nie udzieli\u0142em, bili mnie, nie pozwalali spa\u0107, polewali lodowat\u0105 wod\u0105. I tak przez 48 godzin.<\/p>\n W czasie procesu sprawców w 1991 r. Marek Kuczkowski, jeden z inicjatorów porwa\u0144, utrzymywa\u0142, \u017ce Hryniewicz by\u0142 tajnym wspó\u0142pracownikiem SB i ca\u0142a akcja mia\u0142a jedynie na celu uwiarygodnienie agentów bezpieki w podziemiu solidarno\u015bciowym.<\/p>\n