Nie mamy pieni\u0119dzy na nagrania i koncerty, z anteny znika twórczo\u015b\u0107 wspó\u0142czesna, muzyczna i literacka – pisze dyrektor Programu II Polskiego Radia.<\/p>\n
Dzi\u015b od rana Program II Polskiego Radia prowadzi ca\u0142odobow\u0105 akcj\u0119 protestacyjn\u0105: wszyscy przyszli\u015bmy do pracy, dziennikarze i realizatorzy siedz\u0105 w studiu zgodnie z list\u0105 dy\u017curów – ale w eter idzie jedynie motyw „Warszawianki”, stary sygna\u0142 stacji, oraz komunikat o prote\u015bcie. Poza tym nadajemy ju\u017c tylko… \u015bpiew ptaków.<\/p>\n
O ile pami\u0119\u0107 mnie nie myli, tak nie by\u0142o nigdy w niewojennych dziejach Polskiego Radia. Zdecydowali\u015bmy si\u0119 na ten krok, \u017ceby powiedzie\u0107 najja\u015bniej, jak potrafimy: ju\u017c nied\u0142ugo tego radia, które s\u0142uchacze znaj\u0105 tak dobrze, mo\u017ce po prostu nie by\u0107. Je\u015bli zabraknie solidarno\u015bci z Polskim Radiem i jego anten\u0105 kulturaln\u0105, b\u0119dziemy musieli zamilkn\u0105\u0107 ju\u017c nie w ramach protestu, lecz z braku \u015brodków. Kto wie, mo\u017ce zamiast dzisiejszych ptasich treli us\u0142yszycie wtedy na tej cz\u0119stotliwo\u015bci sapanie \u017cubra? Nie, nie tego z lasu – raczej tego z reklamy piwa!<\/p>\n
Wygaszanie abonamentu<\/strong><\/p>\n Wszyscy wiedz\u0105, co w ostatnich miesi\u0105cach sta\u0142o si\u0119 z finansowaniem mediów publicznych: \u017ce rz\u0105d wykaza\u0142 si\u0119 pot\u0119\u017cn\u0105 skuteczno\u015bci\u0105 w wygaszaniu gotowo\u015bci ludzi do p\u0142acenia abonamentu – a równocze\u015bnie, \u017ce zabrak\u0142o skuteczno\u015bci politycznej w zapewnianiu innych sposobów finansowania mediów maj\u0105cych si\u0119 ró\u017cni\u0107 od komercji.<\/p>\n Wszyscy wiedz\u0105 lub domy\u015blaj\u0105 si\u0119, \u017ce efektem jest brak pieni\u0119dzy na programy powstaj\u0105ce w TVP i PR i skrajne uzale\u017cnienie tych instytucji od ka\u017cdej aktualnej w\u0142adzy planuj\u0105cej bud\u017cet. Niektórzy zdaj\u0105 sobie ponadto spraw\u0119, \u017ce nawet gdyby ustawa przyj\u0119ta niedawno przez parlament wesz\u0142a w \u017cycie, a jej regulacje finansowe nie zosta\u0142y jakim\u015b cudem zakwestionowane przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 – i tak deklarowane sumy nie wystarcz\u0105 na utrzymanie mediów publicznych.<\/p>\n Jednak w ca\u0142ym tym zamieszaniu tylko nieliczni s\u0105 \u015bwiadomi tego, \u017ce widoczny ju\u017c dzisiaj gwa\u0142towny zanik solidarno\u015bci pa\u0144stwa z TVP i PR nie oznacza tego samego dla obu tych instytucji.<\/p>\n Eksperci znaj\u0105cy struktur\u0119 finansow\u0105 obu firm wiedz\u0105 to dobrze: dla telewizji publicznej, utrzymuj\u0105cej si\u0119 ju\u017c i tak w znacznym stopniu z reklam, oznacza to dalsz\u0105 komercjalizacj\u0119, a z ni\u0105 ostre przesuni\u0119cie o kilka poziomów w dó\u0142, w stron\u0119 „misji” na poziomie „Ta\u0144ca z gwiazdami” (\u017cegnaj, Teatrze Telewizji i powa\u017cna debato!); jednak dla publicznej radiofonii – która nie jest na razie tak skolonizowana przez sponsorów, tak zale\u017cna od wp\u0142ywów pozaabonamentowych – oznacza to po prostu wyrok \u015bmierci.<\/p>\n Misyjna Dwójka traci najbardziej<\/strong><\/p>\n Pierwsza – cho\u0107 zapewne nie ostatnia – musia\u0142aby umrze\u0107 radiowa Dwójka. Jest to program, w którym zasad\u0119 lojalno\u015bci medium misyjnego wzgl\u0119dem swego odbiorcy uda\u0142o si\u0119 dot\u0105d zachowa\u0107 w stopniu niepowtarzalnie wysokim: z jednej strony antena utrzymuje si\u0119 praktycznie wy\u0142\u0105cznie ze \u015brodków abonamentowych – z drugiej, oferuj\u0105c swoim s\u0142uchaczom tylko i wy\u0142\u0105cznie to, co mie\u015bci si\u0119 w rygorystycznie poj\u0119tych kryteriach misji publicznej.<\/p>\n Ten przejrzysty uk\u0142ad misyjny Dwójki i jej s\u0142uchaczy jest dzi\u015b zagro\u017cony – jednak nie dlatego, \u017ce dziennikarzom odechcia\u0142oby si\u0119 ich misji, ani nie dlatego, \u017ce program traci\u0142by swoich s\u0142uchaczy.<\/p>\n Nic z tych rzeczy: nawet w pogarszaj\u0105cych si\u0119 warunkach dziennikarze chc\u0105 robi\u0107 to samo dobre radio, a s\u0142uchaczy nam nie ubywa nawet pomimo ubywania zasi\u0119gu (w ostatnich latach Dwójka traci\u0142a cz\u0119stotliwo\u015bci, wy\u0142\u0105czano jej nadajniki – ale ilo\u015b\u0107 s\u0142uchaczy si\u0119 nie zmieni\u0142a!).<\/p>\n Zagro\u017cenie pochodzi st\u0105d, \u017ce gwa\u0142towny spadek ilo\u015bci pieni\u0119dzy na misj\u0119 w Polskim Radiu musi uderzy\u0107 w pierwszym rz\u0119dzie w najbardziej misyjn\u0105 Dwójk\u0119. To proste: je\u015bli wczoraj i dzi\u015b mogliby\u015bmy w Dwójce bez nuty za\u017cenowania nadawa\u0107 po ka\u017cdej pozycji s\u0142owa: – Audycja powsta\u0142a dzi\u0119ki abonamentowi – to w\u0142a\u015bnie te audycje zostaj\u0105 zagro\u017cone katastrofalnym spadkiem wp\u0142ywów z abonamentu.<\/p>\n Mam nadziej\u0119, \u017ce – cho\u0107 opisywany tu dramat rozwija si\u0119 od ponad pó\u0142 roku – nasi odbiorcy jak dot\u0105d w bardzo niewielkim stopniu mogli wychwyci\u0107 jego symptomy ze s\u0142uchu, obcuj\u0105c na co dzie\u0144 ze swoj\u0105 stacj\u0105. Owszem, takim symptomem mog\u0142o by\u0107 to, \u017ce nowy dyrektor nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na realizacj\u0119 niemal \u017cadnego z nowych projektów programowych, z którymi przyszed\u0142 do Dwójki – po prostu dlatego, \u017ce nowe projekty to z zasady nowe wydatki.<\/p>\n I filharmonia, i teatr<\/strong><\/p>\n Zamiast eksperymentowa\u0107 z tymi ostatnimi, próbowali\u015bmy obroni\u0107 to, co nale\u017cy do ju\u017c podj\u0119tych, tradycyjnych obowi\u0105zków anteny. Efekty zna s\u0142uchacz i mo\u017ce je oceni\u0107: transmisje ze Studia Koncertowego PR (z niezapomnian\u0105 Bachowsk\u0105 wielk\u0105 msz\u0105 h-moll pod Brüggenem), tegoroczna edycja folkowego Festiwalu Nowa Tradycja, cykl audycji po\u015bwi\u0119conych Kar\u0142owiczowi (w 100. rocznic\u0119 \u015bmierci), dni specjalne z wielogodzinnymi transmisjami muzyki Haendla (w 250. rocznic\u0119 \u015bmierci) i Haydna (w 200. rocznic\u0119 \u015bmierci), nowe nagrania tradycyjnych pie\u015bni wielkopostnych w wykonaniu Brodów, kolejne premiery s\u0142uchowisk Teatru PR (w tym „Z\u0142ota czaszka” w re\u017cyserii Andrzeja Seweryna – jedno z dos\u0142ownie kilku wydarze\u0144 przypominaj\u0105cych, \u017ce mamy w Polsce w\u0142a\u015bnie Rok S\u0142owackiego!), brawurowa interpretacja „Klubu Pickwicka” przez Krzysztofa Goszty\u0142\u0119, seria audycji podsumowuj\u0105cych dorobek literacki dwudziestolecia nowej niepodleg\u0142o\u015bci, wchodz\u0105ca w\u0142a\u015bnie do emisji cykliczna audycja Marcina Bornus-Szczyci\u0144skiego o chorale gregoria\u0144skim, do tego jeszcze pracoch\u0142onna codzienno\u015b\u0107 audycji muzycznych, literackich i publicystycznych rejestruj\u0105cych wszystkie wa\u017cne wydarzenia kulturalne, tak\u017ce w wymiarze europejskim…<\/p>\n Wci\u0105\u017c zatem Program II jest najbardziej dost\u0119pn\u0105 z filharmonii prezentuj\u0105c\u0105 arcydzie\u0142a z najwa\u017cniejszych muzycznych stolic Europy. Nadal jest g\u0142ówn\u0105 podpor\u0105 muzycznej kultury ludowej i nadal jako jedyny gra na co dzie\u0144 jazz. Codziennie zaprasza do lektury literatury pi\u0119knej – rano klasyki, a wieczorem nowo\u015bci – oraz wypuszcza w eter gaw\u0119dy wspomnieniowe wybitnych ludzi kultury. Nadal trzy razy w tygodniu otwiera podwoje teatru wyobra\u017ani. Wci\u0105\u017c nie przepuszcza bez s\u0142owa \u017cadnego wa\u017cnego festiwalu, wystawy, ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n Dlaczego protestujemy<\/strong><\/p>\n Czy jednak b\u0119dzie tak dalej? Nie zamierzam nikomu mydli\u0107 oczu: je\u015bli radiowa kultura b\u0119dzie nadal ch\u0142opcem do bicia, \u0142atwym celem ci\u0119\u0107 bud\u017cetowych wynikaj\u0105cych z bezpotomnej agonii abonamentu- Dwójka na pewno nie b\u0119dzie mog\u0142a by\u0107 tym, czym jest lub czym\u015b podobnym.<\/p>\n Czy mo\u017ce by\u0107 czym\u015b innym? Nie s\u0105dz\u0119. Nie b\u0119dzie przecie\u017c drugim RMF Classic – cho\u0107by dlatego, \u017ce miejsce na radio emituj\u0105ce muzyk\u0119 powa\u017cn\u0105 z playlisty jest ju\u017c zaj\u0119te. Nie potrzeba wi\u0119c drugiej stacji, której mo\u017cna u\u017cywa\u0107 jako wype\u0142niacza ciszy w korytarzach hoteli dla bardziej wymagaj\u0105cych go\u015bci.<\/p>\n Dlatego tak naprawd\u0119 chodzi nie o ten czy inny kierunek ewolucji, lecz o \u017cycie lub \u015bmier\u0107 Programu II. Stajemy na granicy tych dwóch losów. Nie mamy pieni\u0119dzy na zaplanowane nagrania i koncerty, z anteny znika twórczo\u015b\u0107 wspó\u0142czesna, muzyczna i literacka. Nie sta\u0107 nas na organizacj\u0119 Festiwalu Muzycznego Polskiego Radia. Nierealne wydaje si\u0119 w\u0142\u0105czenie w organizacj\u0119 jubileuszowego Roku Chopinowskiego w 2010.<\/p>\n Sytuacji nie polepszy\u0142o nawet radykalne pomniejszenie honorariów dziennikarskich.<\/p>\n Dzisiaj wci\u0105\u017c nie czas na „Requiem”, ale tym, którzy bezmy\u015blnie i beztrosko pozbawiaj\u0105 kultur\u0119 pomocy, trzeba by zagra\u0107 „Dies irae”: czy mo\u017cna w\u0105tpi\u0107, \u017ce gniew, \u017cal i rozczarowanie nie spadn\u0105 kiedy\u015b na kogo\u015b, kto pozwoli na dewastacj\u0119 dóbr narodowej kultury?<\/p>\n