![\"\"](\"http:\/\/mediarun.pl\/pliki\/zdjecia\/newsy\/plll.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\npowsta\u0142ymi cz\u0119sto z przypadkowo znalezionych w sieci fotografii. Jednak niewielu z nas zdaje sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce memy, zawieraj\u0105 wizerunek pewnej osoby lub s\u0105 chronione prawami autorskimi, a ich w\u0142a\u015bciciel niekoniecznie chce je tak szeroko dystrybuowa\u0107. Co prawo mówi na temat korzystania i rozpowszechniania tego typu tre\u015bci? Przecie\u017c jeszcze nie tak dawno g\u0142o\u015bno by\u0142o o ACTA -porozumieniu maj\u0105cemu dokona\u0107 rewolucji odno\u015bnie walki z naruszeniem w\u0142asno\u015bci intelektualnej, które jednak nie wprowadzi\u0142o znacz\u0105cych zmian do prawa polskiego. Internet jednak rz\u0105dzi si\u0119 swoimi zasadami i czasami cz\u0142owiek lub zastrze\u017cona grafika bezwiednie mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 popularnym memem.<\/p>\n
Doskonale pami\u0119tamy przypadek pana Janusza \u0141awrynowicza, którego zdj\u0119cie sta\u0142o si\u0119 popularnym i niestety nie do ko\u0144ca dobrze kojarzonym memem. Z dnia na dzie\u0144 pan Janusz, policjant z 26-letnim sta\u017cem, sta\u0142 si\u0119 nagle uosobieniem najgorszych cech Polaków. Jego zdj\u0119cie na bia\u0142o-czerwonej fladze opatrzone szyderczymi (cz\u0119sto wulgarnymi) has\u0142ami pozna\u0142a ca\u0142a Polska. Wszystko by\u0142o wynikiem g\u0142upiego \u017cartu internauty, który \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 przypadkowe zdj\u0119cie z sieci i stworzy\u0142 posta\u0107, której popularno\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a rosn\u0105\u0107 z dnia na dzie\u0144. Jak mo\u017cna si\u0119 domy\u015bli\u0107, skutki pozostania „memem” mog\u0105 by\u0107 do\u015b\u0107 bolesne. W przypadku Pana Janusza, odbi\u0142y si\u0119 one zarówno na pracy, jak i \u017cyciu prywatnym. Czy autor mema poniós\u0142 jakiekolwiek konsekwencje? Mimo zg\u0142oszenia przez poszkodowanego przest\u0119pstwa zniewa\u017cenia i pomówienia, prokuratura nie zaj\u0119\u0142a si\u0119 spraw\u0105, gdy\u017c jak stwierdzono „wymaga\u0142aby sporo wysi\u0142ku”, a efektem by\u0142by i tak najni\u017cszy wymiar kary . Co na to prawo?<\/p>\n
<\/p>\n
Przede wszystkich nale\u017cy podkre\u015bli\u0107 zasadnicz\u0105 ró\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy wizerunkiem a utworem. Wizerunek b\u0119d\u0105cy z zasady twarz\u0105 cz\u0142owieka, korzysta z innej ochrony ni\u017c utwór (b\u0119d\u0105cy zdj\u0119ciem lub portretem). Wizerunek korzysta z ochrony gwarantowanej przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz kodeksu cywilnego (jako forma dobra osobistego). Nie mo\u017cemy wi\u0119c bezprawnie korzysta\u0107 ze znalezionego w sieci zdj\u0119cia. Rozpowszechnianie cudzego wizerunku wymaga zgody osoby na nim przedstawionej i nie ma tu znaczenia w jaki sposób weszli\u015bmy w jego posiadanie. Wyj\u0105tkiem s\u0105 sytuacje kiedy osoba przedstawiona na wizerunku otrzyma\u0142a wynagrodzenie za pozowanie, gdy chodzi o osoby publiczne, je\u017celi wizerunek zosta\u0142 wykonany w czasie pe\u0142nienia przez te osoby funkcji publicznych oraz gdy stanowi on jedynie fragment wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci (np. krajobrazu czy imprezy masowej). Rozpowszechnianie przez inne osoby cudzego wizerunku nie oznacza, \u017ce mog\u0105 to robi\u0107 inni w my\u015bl zasady: „skoro on móg\u0142, to mog\u0119 i ja”. Jednak sami wiemy, w jak okrutnym tempie rozpowszechniaj\u0105 si\u0119 memy i virale – cz\u0119sto tego procesu nie da si\u0119 zahamowa\u0107.<\/p>\n
Sprawa wygl\u0105da inaczej w przypadku skorzystania z czyjego\u015b wizerunku w kampanii reklamowej. Wykorzystanie do tego celu mema wydawa\u0107 si\u0119 mo\u017ce dobrym rozwi\u0105zaniem – s\u0105 one no\u015bne, popularne i zwykle maj\u0105 potencja\u0142 wirusowy. We wcze\u015bniejszym artykule Y U NO USE MEMES IN E-MARKETING? wspomnia\u0142am o wykorzystaniu znanego success child, do kampanii Virgin Mobile. Zdj\u0119cie 11-miesi\u0119cznego Davida, zosta\u0142o umieszczone w serwisie Flickr przez mam\u0119 ch\u0142opca, w celu podzielenia si\u0119 z rodzin\u0105. Od tego momentu jego popularno\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a rosn\u0105\u0107 w zaskakuj\u0105cym tempie, w zwi\u0105zku z czym fotografia trafi\u0142a banku zdj\u0119\u0107, gdzie zacz\u0119\u0142y zg\u0142asza\u0107 si\u0119 zainteresowane agencje reklamowe. Po tak ogromnym zainteresowaniu, matka Davida zalicencjonowa\u0142a zdj\u0119cie i w tym przypadku sprawa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 pomy\u015blnie- Virgin Mobile zap\u0142aci\u0142o za wykorzystanie fotografii. Firma jednak nie zawsze post\u0119powa\u0142o fair.<\/p>\n
W kolejnym przypadku podobnie jak w sprawie pana Janusza, zacz\u0119\u0142o si\u0119 niewinnie. Pi\u0119tnastoletnia Alison Chang z Dallas zapozowa\u0142a do zdj\u0119cia z przyjació\u0142k\u0105. Fotografia po jakim\u015b czasie zosta\u0142a umieszczona przez jej autora na serwisie Flickr i zauwa\u017cona przez agencj\u0119 reklamow\u0105. W nast\u0119pstwie zdj\u0119cie zosta\u0142o wykorzystane do kampanii sieci telefonii komórkowej Virgin Mobile w Australii. Zdj\u0119cie zosta\u0142o obci\u0119te, znikn\u0119\u0142o równie\u017c logo Adidas na czapce dziewczynki, a ca\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a opisana drwi\u0105cy has\u0142em „Dumb your pen friend” (porzu\u0107 swojego korespondencyjnego przyjaciela) traktuj\u0105ce Alison w\u0142a\u015bnie jako „korespondencyjnego przyjaciela”, o którym mo\u017ce zapomnie\u0107 ka\u017cdy posiadacz telefonu. Dodatkowy tekst „Free text virgin to virgin” narazi\u0142 Alison na docinki znajomych i milionów internautów, którzy mogli wyszuka\u0107 jej zdj\u0119cie w sieci. Wprawdzie na plakacie promocyjnym widnia\u0142o \u017aród\u0142o serwisu, jednak nikt nie pofatygowa\u0142 si\u0119, aby zapyta\u0107 o zdanie osoby znajduj\u0105cej si\u0119 na nim. Autor zdj\u0119cia, który umie\u015bci\u0142 je na swoim kanale Flickr pozwalaj\u0105c na wykorzystanie go w celach komercyjnych, nie zdawa\u0142 sobie sprawy z konsekwencji. Sprawa wykorzystania wizerunku i dodania do niego obra\u017aliwej tre\u015bci zako\u0144czy\u0142a si\u0119 oczywi\u015bcie pozwaniem sieci Virgin Media. Co jednak nie by\u0142o takie proste – po wys\u0142aniu wiadomo\u015bci do sieci Virgin, firma nie poczu\u0142a si\u0119 do winy. Rzecznik prasowy Virgin Mobile US stwierdzi\u0142, \u017ce nie ma nic wspólnego ze spraw\u0105, natomiast oddzia\u0142 w Australii wyda\u0142 o\u015bwiadczenie, \u017ce u\u017cycie zdj\u0119cia jest zgodne z prawem i co wi\u0119cej pasuje do wizerunku Virgin Mobile.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/mediarun.pl\/pliki\/zdjecia\/newsy\/AJAJ.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n
W takich sytuacjach prawo jasno mówi, \u017ce rozpowszechniaj\u0105c zdj\u0119cie przedstawiaj\u0105ce twarz cz\u0142owieka nale\u017cy mie\u0107 autorskie prawa maj\u0105tkowe do zdj\u0119cia (zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce jest ono utworem) oraz zgod\u0119 osoby utrwalonej na zdj\u0119ciu (z wyj\u0105tkiem sytuacji opisanych wcze\u015bniej) na rozpowszechnianie jej wizerunku. Powinni\u015bmy równie\u017c by\u0107 bardziej uwa\u017cni w przypadku wszelkich serwisów dostarczaj\u0105cych zdj\u0119cia. Przed skorzystaniem ze znajduj\u0105cych si\u0119 na nich fotografii, warto uwa\u017cnie zapozna\u0107 si\u0119 z regulaminem i zasadami na jakich te zdj\u0119cia i cudze wizerunki s\u0105 udost\u0119pniane. Naruszenie prawa do wizerunku konstytuuje roszczenie o zap\u0142at\u0119 wynagrodzenia lub odszkodowania. Wszystko zale\u017cy od tego, na jakich przepisach oprzemy swe roszczenie. Smutnym faktem jest to, \u017ce nie ma zinstytucjonalizowanych ram ochrony wizerunków ludzi – nadal brak wyznaczonych organizacji, które by si\u0119 tym zajmowa\u0142y.<\/p>\n
Jedno jest pewne – Internet zmieni\u0142 \u015bwiat równie\u017c pod k\u0105tem w\u0142asno\u015bci intelektualnej i w tej kwestii niepr\u0119dko si\u0119 to zmieni. Warto zatem zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym, co umieszczamy w sieci, aby po jakim\u015b czasie nie zdziwi\u0107 si\u0119, gdy zobaczymy siebie na plakacie reklamowym. Dla firmy, która wykorzysta nasz wizerunek zakup zdj\u0119cia nie stanowi wielkiego wydatku. Konsekwencje wynikaj\u0105ce ze znalezienia si\u0119 w kompromituj\u0105cej reklamie ci\u0105gn\u0105\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 za nami latami odbijaj\u0105c si\u0119 na \u017cyciu towarzyskim i zawodowym.<\/p>\n
Informacji w kwestiach prawnych udzieli\u0142 Andrzej G\u0105siorowski, Radca Prawny agencji OX Media, tekst przygotowa\u0142a Agnieszka Krok, Social Media Project Manager, agencja OX Media.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/mediarun.pl\/pliki\/zdjecia\/newsy\/Agnieszka_Krok_OX_Media3.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sie\u0107 zasypywana jest ró\u017cnego rodzaju zdj\u0119ciami, którymi internauci dziel\u0105 si\u0119 na Facebooku i portalach zwi\u0105zanych z tzw. „LOL contentem”. U\u017cytkownicy dziel\u0105 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej memami… ","protected":false},"author":1,"featured_media":2233,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[9658],"tags":[537],"class_list":{"0":"post-2232","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-branding","8":"tag-ox-media","9":"cs-entry","10":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2232"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2232\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2233"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}