W polskich social mediach mamy do czynienia z ogromnym problemem scamu i\u00a0kryptoreklamy w dzia\u0142aniach promocyjnych influencer\u00f3w. Dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rc\u00f3w coraz mocniej przygl\u0105da si\u0119 UOKiK, kt\u00f3ry wszcz\u0105\u0142 ju\u017c pierwsze post\u0119powania wobec paru internetowych gwiazd. Do tej pory praktyki wyznacza\u0142 rynek, a nie jasne zasady. Nieznajomo\u015b\u0107 przepis\u00f3w przestaje by\u0107 jednak wym\u00f3wk\u0105, bo w\u0142a\u015bnie powsta\u0142 pierwszy Kodeks Dobrych Praktyk Dla Influencer\u00f3w, kt\u00f3ry jasno wyznacza normy dzia\u0142alno\u015bci reklamowej w social mediach.<\/p>\n
Wsp\u00f3\u0142praca reklamowa influencer\u00f3w z markami sta\u0142a si\u0119 popularnym sposobem promocji produkt\u00f3w i us\u0142ug. Dzi\u0119ki internetowym gwiazdom firmy zyska\u0142y nowy kana\u0142 i spos\u00f3b dotarcia do potencjalnych klient\u00f3w. Jednak nie zawsze taka wsp\u00f3\u0142praca odbywa si\u0119 zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami, naruszaj\u0105c prawa konsumenta.<\/p>\n
Granica mi\u0119dzy promocj\u0105 a obiektywn\u0105 opini\u0105 na temat produktu w przypadku dzia\u0142alno\u015bci influencer\u00f3w cz\u0119sto jest trudna do wychwycenia, co stwarza ryzyko, \u017ce odbiorcy mog\u0105 je ze sob\u0105 myli\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego aktywno\u015bci influencer\u00f3w coraz mocniej przygl\u0105da si\u0119 UOKiK. Instytucja ju\u017c podj\u0119\u0142a kroki prawne wobec najwi\u0119kszych internetowych gwiazd i wskaza\u0142a na niew\u0142a\u015bciwe praktyki, jakie maj\u0105 miejsce na rynku – jak np. niedostateczne informowanie o tym, \u017ce post jest p\u0142atn\u0105 promocj\u0105 czy ukrywanie tego faktu przed odbiorcami. Mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce to pocz\u0105tek zmian w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych w Polsce i zapowied\u017a coraz skrupulatniejszego egzekwowania przepis\u00f3w.<\/p>\n
O tych regulacjach cz\u0119sto nie wiedz\u0105 lub nie zdaj\u0105 sobie sprawy sami tw\u00f3rcy, co jest jednym z g\u0142\u00f3wnych powod\u00f3w niew\u0142a\u015bciwego informowania o wsp\u00f3\u0142pracy z firmami i promocji produkt\u00f3w. W lepszym poznaniu i zrozumieniu regulacji pom\u00f3c ma Kodeks Dobrych Praktyk Dla Influencer\u00f3w, przygotowany przez specjalist\u00f3w z kancelarii LAWMORE.<\/p>\n
Do tej pory na polskim rynku social medi\u00f3w brakowa\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142a informacji o w\u0142a\u015bciwych standardach oznaczania p\u0142atnej wsp\u00f3\u0142pracy przez tw\u00f3rc\u00f3w i zasadach, kt\u00f3rymi powinni si\u0119 kierowa\u0107 we wsp\u00f3\u0142pracy z firmami czy agencjami. Influencerzy kierowali si\u0119 tym, co robi reszta rynku, powielaj\u0105c cz\u0119sto niew\u0142a\u015bciwe praktyki. Kodeks Dobrych Praktyk ma to zmieni\u0107.<\/p>\n
\u2013 Nie da si\u0119 zaprzeczy\u0107, \u017ce tw\u00f3rcy internetowi maj\u0105 ogromny wp\u0142yw na trendy i wybory \u015bledz\u0105cych ich konsument\u00f3w. Odbiorcy darz\u0105 ich zaufaniem i czasem bezkrytycznie podchodz\u0105 do prezentowanych przez influencera tre\u015bci. To rodzi du\u017c\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, nie tylko wizerunkow\u0105, ale i prawn\u0105. Dost\u0119pno\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 informacji, takich jak Kodeks Dobrych Praktyk Dla Influencer\u00f3w powoduje, \u017ce t\u0142umaczenie si\u0119 brakiem wiedzy czy \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce dane dzia\u0142ania naruszaj\u0105 przepisy staje si\u0119 ju\u017c ma\u0142o wiarygodne i mam nadziej\u0119, \u017ce doprowadzi do wykszta\u0142cenia si\u0119 zdrowych, powszechnych i przede wszystkim zgodnych z prawem standard\u00f3w w promowaniu produkt\u00f3w na social mediach \u2013 m\u00f3wi Bart\u0142omiej Serafinowicz, adwokat z LAWMORE.<\/p><\/blockquote>\n
Mity i fakty na temat promocji w social mediach<\/strong><\/h3>\n
Kodeks Dobrych Praktyk Dla Influencer\u00f3w rozprawia si\u0119 z wieloma mitami na temat odpowiedzialno\u015bci tw\u00f3rc\u00f3w za przekaz reklamowy. Jednym z nich jest twierdzenie, \u017ce barter to nie reklama. Tymczasem z Kodeksu dowiemy si\u0119, \u017ce darmowe produkty czy us\u0142ugi to forma zap\u0142aty, maj\u0105 one bowiem realn\u0105 warto\u015b\u0107. Barter oznacza wi\u0119c p\u0142atn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Innym cz\u0119sto rozpowszechnianym b\u0142\u0119dem jest twierdzenie, \u017ce aby odpowiada\u0107 prawnie za dzia\u0142ania reklamowe w social mediach trzeba by\u0107 przedsi\u0119biorc\u0105. Tymczasem, niezale\u017cnie od liczby followers\u00f3w, gdy dzia\u0142alno\u015b\u0107influencera jest zorganizowana, zarobkowa i wykonywana w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y, to jest on odpowiedzialny tak samo jak przedsi\u0119biorca. Nie jest te\u017c dopuszczalne t\u0142umaczenie promowania scamu i \u015bwiadomego wprowadzania w b\u0142\u0105d konsument\u00f3w formatem, w jakim operuj\u0105 dane social media. Zadaniem influencera jest dostosowanie przekazu reklamowego do no\u015bnika i jego mo\u017cliwo\u015bci, w tym wypadku do kana\u0142\u00f3w, na kt\u00f3rych umieszcza swoje tre\u015bci, zwracaj\u0105 uwag\u0119 autorzy Kodeksu.<\/p>\n
Nie wszystkie przepisy s\u0105 jednak tak oczywiste. Niewielu tw\u00f3rc\u00f3w zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce prawo dotycz\u0105ce reklamy nak\u0142ada na nich chocia\u017cby obowi\u0105zek bycia eko. Influencer nie powinien propagowa\u0107 modelu konsumpcji sprzecznego z zasadami ochrony \u015brodowiska i zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b nie powinien wykorzystywa\u0107 obrazu dzikiej przyrody do promowania produkt\u00f3w i us\u0142ug negatywnie wp\u0142ywaj\u0105cych na \u015brodowisko przyrodnicze. I to wym\u00f3g ustawowy, nie za\u015b \u201etylko\u201d dobra praktyka.<\/p>\n
Innym ciekawym przyk\u0142adem s\u0105 konkursy. Mog\u0105 by\u0107 one bowiem nimi tylko z nazwy. Czasami wystarczy tylko element losowo\u015bci dotycz\u0105cy np. obdarowanych, aby prawnie kwalifikowa\u0142 si\u0119 jako gra hazardowa.<\/p>\n
Nie wystarcz\u0105 dobre ch\u0119ci<\/strong><\/h3>\n
Nie wszystkie starania influencer\u00f3w, aby spe\u0142ni\u0107 wymogi prawne, mog\u0105 by\u0107 te\u017c wystarczaj\u0105ce. Doskona\u0142ym przyk\u0142adem s\u0105 oznaczenia tre\u015bci promocyjnych czy sponsorowanych. Hasztagi z nazw\u0105 marki, podzi\u0119kowaniami dla danej firmy, czy okre\u015bleniem \u201eAd\u201d, \u201epartnerstwo\u201d \u201ecollab\u201d, nie s\u0105 dostateczne. Ale to nie wszystko. Jak zwracaj\u0105 uwag\u0119 eksperci LAWMORE, liczy si\u0119 tak\u017ce to, gdzie znajdzie si\u0119 dany hashtag czy wskazanie na wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Wytycznych nie b\u0119dzie spe\u0142nia\u0142 post, gdzie oznaczenie znajdzie si\u0119 w\u015br\u00f3d du\u017cego grona innych wskaza\u0144 \u2013 np. gdy hashtag #reklama zostanie schowany w\u015br\u00f3d dziesi\u0105tek innych hastag\u00f3w. Jak zauwa\u017ca Aleksandra Maciejewicz, prawniczka LAWMORE specjalizuj\u0105ca si\u0119 w prawie reklamy, influencer musi tu wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 natur\u0119 social medi\u00f3w.<\/p>\n
\u2013 Zazwyczaj tre\u015bci ogl\u0105dane na kana\u0142ach medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych s\u0105 odbierane na ma\u0142ych ekranach, cz\u0119sto w po\u015bpiechu lub przy nieuwa\u017cnym scrollowaniu. Umieszczenie oznaczenia o reklamie na ko\u0144cu bardzo d\u0142ugiego wpisu i w dodatku jeszcze po serii podzi\u0119kowa\u0144 za subskrypcje i komentarze, r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 niewystarczaj\u0105ce. Takich niuans\u00f3w jest wiele. Dlatego tym bardziej potrzebne s\u0105 jasne zasady i opracowania, takie jak Kodeks Dobrych Praktyk, kt\u00f3re pozwol\u0105 influencerom \u0142atwiej dostosowa\u0107 swoje dzia\u0142ania do obowi\u0105zuj\u0105cych norm prawnych. Dzi\u0119ki ich upowszechnieniu zyskaj\u0105 te\u017c sami influencerzy. Nie tylko nie b\u0119d\u0105 musieli obawia\u0107 si\u0119 kar, ale i zyskaj\u0105 na wiarygodno\u015bci u swoich odbiorc\u00f3w \u2013 wskazuje ekspertka.<\/p><\/blockquote>\n