{"id":195516,"date":"2021-05-14T10:12:48","date_gmt":"2021-05-14T08:12:48","guid":{"rendered":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/?p=195516"},"modified":"2021-05-14T10:12:48","modified_gmt":"2021-05-14T08:12:48","slug":"raport-wydatki-polakow-40-nizsze-niz-oczekiwano","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/trendy\/badania\/raport-wydatki-polakow-40-nizsze-niz-oczekiwano.html","title":{"rendered":"RAPORT: Wydatki Polak\u00f3w 40% ni\u017csze ni\u017c oczekiwano!"},"content":{"rendered":"

Pandemia COVID-19 znalaz\u0142a odbicie w wydatkach konsumpcyjnych. Wiosn\u0105 2020 r. by\u0142y one ni\u017csze o 40 proc. od oczekiwanych i r\u00f3wnocze\u015bnie o 30 proc. ni\u017csze rok do roku.<\/strong><\/p>\n

Jednocze\u015bnie, zestawienie wska\u017anik\u00f3w cen dla struktury konsumpcji pokazane zar\u00f3wno przez GUS, jak i operatora p\u0142atniczego Mastercard pokazuje, \u017ce o ile rzeczywista inflacja w czasie pierwszego wiosennego lockdownu mog\u0142a by\u0107 wy\u017csza o nawet 0,96 pkt. proc. ni\u017c oficjalna miara GUS, to od czerwca 2020 r. wska\u017anik pozostaje na ni\u017cszym poziomie ni\u017c w rzeczywisto\u015bci. Pandemia nie przyczyni\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do zwi\u0119kszenia nier\u00f3wno\u015bci w wydatkach poszczeg\u00f3lnych grup spo\u0142ecznych. Wzrost cen najbardziej odczu\u0142o 20 proc. konsument\u00f3w z najwi\u0119kszymi wydatkami \u2013 wynika z przygotowanego przez Polski Instytut Ekonomiczny we wsp\u00f3\u0142pracy z Mastercard raportu \u201eKonsumpcja w pandemii\u201d.<\/p>\n

Problematyka wzrostu cen jest \u015bci\u015ble po\u0142\u0105czona z koszykiem zakupowym, a tym samym \u2028z trendami konsumenckimi. W raporcie \u201eKonsumpcja w pandemii\u201d jest ona analizowana na trzech p\u0142aszczyznach: historycznej, dekompozycji koszyka i stopnia uderzenia inflacji w\u00a0zale\u017cno\u015bci od grupy wydatkowej. W analizie wykorzystano dane wysokiej cz\u0119stotliwo\u015bci. Na ich bazie da\u0142o si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 wysok\u0105 zbie\u017cno\u015b\u0107 zawarto\u015bci koszyk\u00f3w zakupowych wed\u0142ug danych Mastercard i GUS w latach 2019-2021.<\/p>\n

Ewolucja polskiego konsumenta<\/strong><\/h2>\n

Zmiana kompozycji koszyka zakupowego w ostatnich dwudziestu latach sugeruje popraw\u0119 standardu \u017cycia w Polsce. W latach 1999-2019, udzia\u0142 wydatk\u00f3w na rozrywk\u0119, kultur\u0119 oraz zakwaterowanie i gastronomi\u0119 wzr\u00f3s\u0142 z 8,5 do 12,2 proc. W tym samym czasie konsumenci zmniejszyli udzia\u0142 wydatk\u00f3w na \u017cywno\u015b\u0107 i napoje o ponad 6 pkt. proc. Jednocze\u015bnie, wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 portfela przeznaczano na wydatki zwi\u0105zane z wolnym czasem: rekreacj\u0119, kultur\u0119, zakwaterowanie i gastronomi\u0119 (wzrost o nieca\u0142e 4 pkt. proc.). Polski konsument wydawa\u0142 w 2019 r. realnie 1,4 razy wi\u0119cej ni\u017c w 2003 r., a jego \u015bredni doch\u00f3d do dyspozycji wynosi\u0142 niemal 1770 PLN i by\u0142 realnie 1,9 razy wi\u0119kszy ni\u017c 16 lat wcze\u015bniej.<\/p>\n

W ci\u0105gu ostatnich 20 lat wyst\u0105pi\u0142o kilka wydarze\u0144 wp\u0142ywaj\u0105cych na kszta\u0142t struktury konsumpcji. Wydatki konsumpcyjne zacz\u0119\u0142y wyra\u017anie rosn\u0105\u0107 po wej\u015bciu Polski do Unii Europejskiej. Od 2005 r. dynamika zmian cen wzros\u0142a z -0,6 do 11,7 proc. w 2008 r. P\u00f3\u017aniej mieli\u015bmy do czynienia ze spowodowanym kryzysem finansowym spowolnieniem, kt\u00f3re trwa\u0142o do 2013 r. Pojawienie si\u0119 w 2015 r. programu 500+ sprawi\u0142o, \u017ce zyska\u0142y zw\u0142aszcza gospodarstwa domowe o dochodzie poni\u017cej 5 tys. PLN, kt\u00f3re zwi\u0119kszy\u0142y wydatki na\u00a0\u017cywno\u015b\u0107 o 19 proc., a na kultur\u0119 o 38 proc. wzgl\u0119dem okresu przed wprowadzeniem programu. Pandemia, przynajmniej jak dot\u0105d, wp\u0142yn\u0119\u0142a na dekompozycj\u0119 koszyka zakupowego i wyhamowanie procesu narastania nier\u00f3wno\u015bci \u2013 m\u00f3wi Maciej Miniszewski, analityk z zespo\u0142u strategii Polskiego Instytutu Ekonomicznego.<\/p>\n

Konsumpcja w pandemii: gastronomia ucierpia\u0142a, bran\u017ca spo\u017cywcza odporna<\/strong><\/h2>\n

Wiosn\u0105 2020 r., na pocz\u0105tku pandemii, wydatki ca\u0142kowite by\u0142y ni\u017csze o 40 proc. od\u00a0oczekiwanych i r\u00f3wnocze\u015bnie o 30 proc. ni\u017csze rok do roku.<\/p>\n

Udzia\u0142 wydatk\u00f3w na zakwaterowanie i gastronomi\u0119 w koszyku wydatk\u00f3w spad\u0142 z 7,1 do\u00a03,8 proc. mi\u0119dzy 2019 r. a pierwszym kwarta\u0142em 2021 r. Okres ten cechowa\u0142 si\u0119 ograniczon\u0105 mobilno\u015bci\u0105, w konsekwencji czego przychody w transporcie zmala\u0142y z 16,7 do 13,6 proc. Zamkni\u0119cie galerii handlowych wyra\u017anie uderzy\u0142o w bran\u017c\u0119 odzie\u017cow\u0105. Udzia\u0142 wydatk\u00f3w na odzie\u017c i obuwie w koszyku konsumpcyjnym zmala\u0142 z 7,5 do 4,7 proc., wydatki te spad\u0142y r\u00f3wnie\u017c realnie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Analiza zmian udzia\u0142\u00f3w poszczeg\u00f3lnych wydatk\u00f3w w czasie pozwoli\u0142a wskaza\u0107 bran\u017ce odporne na kryzys pandemiczny. To przede wszystkim sektor spo\u017cywczy, kt\u00f3ry notowa\u0142 regularne wzrosty sprzeda\u017cy (warto\u015b\u0107 transakcji w sklepach spo\u017cywczych zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 \u2028z 28,3 do 33,8 proc. mi\u0119dzy 2019 r. a pierwszym kwarta\u0142em 2021 r.).<\/p>\n

Chwilowy okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 wzrost udzia\u0142u sprzeda\u017cy przez internet (z 5,6 proc. do 11,9 proc. w kwietniu 2020 r.). Najwy\u017csze wzrosty dotyczy\u0142y zakup\u00f3w mebli, elektroniki i RTV\/AGD \u2013 od stycznia do kwietnia 2020 r. wolumen sprzeda\u017cy wzr\u00f3s\u0142 trzykrotnie, a udzia\u0142 wyni\u00f3s\u0142 wtedy 28,6 proc. Najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wydatk\u00f3w przez internet odnotowano w sprzeda\u017cy \u201eodzie\u017cy i obuwia\u201d \u2013 w kwietniu 2020 r. 61,3 proc. transakcji realizowano przez internet. Zmiany te by\u0142y jednak kr\u00f3tkotrwa\u0142e i ju\u017c do sierpnia udzia\u0142 konsumpcji online spad\u0142 do 6,8 proc.<\/p>\n

W ramach wnikliwej analizy zachowa\u0144 zakupowych Polak\u00f3w w 2021 r. nie mog\u0142o umkn\u0105\u0107 naszej uwadze ograniczenie konsumpcji w pierwszej fazie pandemii. Ograniczenie jednak nie tyle ilo\u015bciowe, co poprzez skupienie si\u0119 na wydatkach w kategoriach niezb\u0119dnych. Mam tu na my\u015bli zakupy spo\u017cywcze, artyku\u0142\u00f3w higienicznych, ale te\u017c elektroniki i\u00a0wyposa\u017cenia mieszka\u0144 maj\u0105ce na celu przystosowanie ich do pracy czy nauki zdalnej. Pog\u0142\u0119biona analiza wykaza\u0142a, co ciekawe, \u017ce ograniczenie konsumpcji i jej redukcja do\u00a0najbardziej podstawowych kategorii, w podobnym stopniu uwidoczni\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re przed pandemi\u0105 nale\u017ca\u0142y do najwi\u0119cej wydaj\u0105cych, jak i w\u015br\u00f3d najmniej wydaj\u0105cych (te\u017c przed pandemi\u0105). Wr\u0119cz u najwi\u0119cej wydaj\u0105cych mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 efekt wy\u017cszej bazy, poniewa\u017c u nich ograniczenie konsumpcji na dobra nie pierwszej potrzeby odbywa\u0142o si\u0119 z\u00a0wyj\u015bciowo wy\u017cszego poziomu. Ostatni\u0105 ciekaw\u0105 i wart\u0105 dalszego pog\u0142\u0119biania obserwacj\u0105, jakiej mogli\u015bmy dokona\u0107, by\u0142a nie zawsze tak samo silna i tak samo trwa\u0142a konwersja do sprzeda\u017cy online. Wprawdzie efekt konwersji by\u0142 silny i widoczny w wielu bran\u017cach, natomiast r\u00f3wnie\u017c w wielu z nich kana\u0142 online traci\u0142 w znacznym stopniu swoj\u0105 dynamik\u0119, gdy tylko otwiera\u0142y si\u0119 sklepy fizyczne. Obserwowali\u015bmy ten efekt wzajemnego \u201eznoszenia\u201d si\u0119 kana\u0142\u00f3w zar\u00f3wno w pierwszym jak i drugim lock-down\u2019ie \u2013 powiedzia\u0142 Marek Kolano, dyrektor dzia\u0142u Data Driven Solutions w polskim oddziale Mastercard Europe.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Inflacja na pocz\u0105tku pandemii (jeszcze) wy\u017csza ni\u017c wskazuj\u0105 szacunki GUS<\/strong><\/h2>\n

Zestawienie wska\u017anik\u00f3w cen dla struktury konsumpcji GUS i Mastercard sugeruje, \u017ce\u00a0rzeczywista inflacja w czasie wiosennego lockdownu mog\u0142a by\u0107 wy\u017csza ni\u017c oficjalna miara GUS. R\u00f3\u017cnica w marcu wynios\u0142a 0,55 pkt. proc., a w kwietniu 0,96 pkt. O ile jednak inflacja w czasie wiosennego lockdownu najprawdopodobniej by\u0142a wy\u017csza ni\u017c oficjalna miara GUS, to od czerwca 2020 r. pozostaje na ni\u017cszym poziomie ni\u017c w rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

Podobne koszyki zakupowe grup o r\u00f3\u017cnych dochodach<\/strong><\/h2>\n

W czasie pandemii zmniejszy\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cnice udzia\u0142\u00f3w skrajnych grup wydatkowych w\u00a0og\u00f3lnej strukturze konsumpcji, co odzwierciedla skupienie si\u0119 na niezb\u0119dnych wydatkach i przek\u0142ada si\u0119 na zatarcie r\u00f3\u017cnic pochodz\u0105cych z mo\u017cliwo\u015bci finansowych bogatszych konsument\u00f3w. Pandemia nie przyczyni\u0142a si\u0119 do zwi\u0119kszenia nier\u00f3wno\u015bci. Wzrost cen by\u0142 bardziej odczuwalny dla 20 proc. najwi\u0119cej wydatkuj\u0105cych ni\u017c dla pozosta\u0142ych. Wynika\u0142o to m.in. z ogranicze\u0144 w handlu i us\u0142ugach, kt\u00f3re zatar\u0142y r\u00f3\u017cnice w\u00a0strukturach portfeli. Trzeba jednocze\u015bnie pami\u0119ta\u0107, \u017ce w analizie nie uwzgl\u0119dniono oszcz\u0119dno\u015bci i inwestycji, kt\u00f3re mimo to pozwalaj\u0105 najbogatszym bezpieczniej przetrwa\u0107 kryzys.<\/p>\n

 <\/p>\n

Polski Instytut Ekonomiczny<\/strong> to publiczny think tank ekonomiczny z histori\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 1928 roku. Obszary badawcze Polskiego Instytutu Ekonomicznego to przede wszystkim handel zagraniczny, makroekonomia, energetyka i gospodarka cyfrowa oraz analizy strategiczne kluczowych obszar\u00f3w \u017cycia spo\u0142ecznego i publicznego. w Polsce. Instytut wykonuje analizy i ekspertyzy na potrzeby realizacji Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, a tak\u017ce popularyzuje polskie badania naukowe w zakresie nauk ekonomicznych i spo\u0142ecznych w kraju i za granic\u0105.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wiktoria Jakubowska i Micha\u0142 G\u0105sior do\u0142\u0105cz\u0105 do redakcji Wirtualnej Polski.","protected":false},"author":57,"featured_media":195518,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[9662],"tags":[12240,437,13516,932],"class_list":{"0":"post-195516","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-badania","8":"tag-badanie","9":"tag-mastercard","10":"tag-pie","11":"tag-raport","12":"cs-entry","13":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=195516"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195516\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/195518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=195516"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=195516"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=195516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}