Pocz\u0105tek dzia\u0142alno\u015bci to etap, na kt\u00f3rym podejmowane s\u0105 decyzje determinuj\u0105ce powodzenie biznesu w przysz\u0142o\u015bci. Wielu start-upowc\u00f3w nie ma odpowiedniego do\u015bwiadczenia w zarz\u0105dzaniu projektami lub dost\u0119pu do profesjonalnych podmiot\u00f3w organizuj\u0105cych finansowanie oraz zapewniaj\u0105cych wsparcie organizacyjne w tym zakresie. W konsekwencji nie potrafi\u0105 oni zidentyfikowa\u0107 i zaadresowa\u0107 wszystkich potencjalnych ryzyk i\u00a0problem\u00f3w mog\u0105cych pojawi\u0107 si\u0119 w\u00a0dalszej pracy.\u00a0Ekspert GSW Legal radzi co zrobi\u0107, by brak znajomo\u015bci skomplikowanych przepis\u00f3w prawnych nie sta\u0142 si\u0119 barier\u0105 na drodze do sukcesu. Oto cztery b\u0142\u0119dy pope\u0142niane najcz\u0119\u015bciej przez pocz\u0105tkuj\u0105cy przedsi\u0119biorc\u00f3w i recepta na to, jak sobie z nimi poradzi\u0107:<\/b><\/p>\n1. Wyb\u00f3r nieodpowiedniej formy prawnej\u00a0<\/b><\/h4>\n
W aktualnej sytuacji prawnej \u017cadna z dost\u0119pnych form dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej nie jest idealnie dopasowana do odpowiedniego uregulowania relacji pomi\u0119dzy inwestorami, pomys\u0142odawcami oraz\u00a0pracownikami i wsp\u00f3\u0142pracownikami start-upu. St\u0105d te\u017c w\u015br\u00f3d profesjonalnych podmiot\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych w tym sektorze cz\u0119ste jest przekonanie, \u017ce optymalnym rozwi\u0105zaniem by\u0142oby wprowadzenie nowej struktury prawnej dla tego typu projekt\u00f3w w postaci tzw. uproszczonej sp\u00f3\u0142ki akcyjnej, wzorowanej na modelu przyj\u0119tym w\u00a0ustawodawstwie francuskim (societ\u00e9 par actions simplifi\u00e9e<\/i>). Poniewa\u017c jednak projekt\u00a0 zmian ustawodawczych w tym zakresie nie przybra\u0142 jeszcze ostatecznego kszta\u0142tu, nadal konieczne jest korzystanie z aktualnie dost\u0119pnych form prawnych, w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci tych wskazanych w\u00a0przepisach kodeksu sp\u00f3\u0142ek handlowych.<\/p>\n
Wybieraj\u0105c form\u0119 prawn\u0105 dla planowanej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej za\u0142o\u017cyciele cz\u0119sto nie zdaj\u0105 sobie sprawy z praktycznych r\u00f3\u017cnic pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi typami sp\u00f3\u0142ek, a s\u0105 to r\u00f3\u017cnice, kt\u00f3re maj\u0105 istotny wp\u0142yw na procesy decyzyjne w ramach istniej\u0105cej struktury, mo\u017cliwo\u015bci zmian podmiotowych w\u00a0ramach przedsi\u0119wzi\u0119cia oraz pozosta\u0142e relacje pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi podmiotami uczestnicz\u0105cymi w\u00a0projekcie. Najcz\u0119\u015bciej wybieran\u0105 form\u0105 prawn\u0105 w\u015br\u00f3d start-up\u00f3w jest sp\u00f3\u0142ka z\u00a0ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105, chocia\u017c czasami za\u0142o\u017cyciele sp\u00f3\u0142ki, chc\u0105c unikn\u0105\u0107 \u201epodw\u00f3jnego opodatkowania\u201d zysk\u00f3w z prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci, wybieraj\u0105 form\u0119 sp\u00f3\u0142ki osobowej, nie bior\u0105c pod uwag\u0119 specyfiki jej funkcjonowania oraz faktu, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 start-up\u00f3w w pocz\u0105tkowym okresie dzia\u0142alno\u015bci nie powinna koncentrowa\u0107 si\u0119 na dystrybucji dochod\u00f3w (je\u017celi w og\u00f3le takie osi\u0105ga), a\u00a0raczej na ich reinwestowaniu.<\/p>\n
Kolejny problem pojawia si\u0119 ju\u017c po wyborze formy prawnej, na etapie tworzenia umowy sp\u00f3\u0142ki. Przyszli wsp\u00f3lnicy wykorzystuj\u0105 cz\u0119sto wzorce um\u00f3w, bez uwzgl\u0119dnienia specyfiki danego projektu i\u00a0jego sk\u0142adu osobowego. Cz\u0119sto nie korzystaj\u0105 wi\u0119c nawet w cz\u0119\u015bci z mo\u017cliwo\u015bci, jakie daje zasada swobody um\u00f3w na gruncie prawa sp\u00f3\u0142ek i pozostawiaj\u0105 w mocy uregulowania ustawowe, kt\u00f3re w odniesieniu do konkretnego projektu mog\u0105 nie by\u0107 optymalne.<\/p>\n
Nawet dobrze skonstruowana umowa sp\u00f3\u0142ki nie jest wystarczaj\u0105ca do odpowiedniego uregulowania wzajemnych relacji pomys\u0142odawc\u00f3w projektu i inwestor\u00f3w w ramach funkcjonowania sp\u00f3\u0142ki. Wskazywanie okre\u015blonych praw i obowi\u0105zk\u00f3w stron w umowie sp\u00f3\u0142ki cz\u0119sto jest wr\u0119cz niewskazane, poniewa\u017c po zarejestrowaniu nowego podmiotu w Krajowym Rejestrze S\u0105dowym umowa ta jest dost\u0119pna do wgl\u0105du dla ka\u017cdego zainteresowanego. Z tych wzgl\u0119d\u00f3w rekomendowane jest uregulowanie istotnych ustale\u0144 stron zwi\u0105zanych ze strategi\u0105 operacyjn\u0105 sp\u00f3\u0142ki oraz jej bie\u017c\u0105cym funkcjonowaniem w\u00a0odpowiednio skonstruowanej umowie wsp\u00f3lnik\u00f3w (umowie inwestycyjnej).<\/p>\n
Istotnymi zagadnieniami, na kt\u00f3re nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 podczas opracowywania umowy inwestycyjnej s\u0105 m.in.: okres Lock-Up<\/i> (tj. zobowi\u0105zanie do niezbywania udzia\u0142\u00f3w w\u00a0ustalonym przedziale czasowym), klauzule Drag-Along i Tag-Along<\/i> (okre\u015blaj\u0105ce prawa i obowi\u0105zki wsp\u00f3lnik\u00f3w\u00a0 w\u00a0przypadku planowanej sprzeda\u017cy udzia\u0142\u00f3w zewn\u0119trznemu inwestorowi), postanowienia dotycz\u0105ce zapewnienia wy\u0142\u0105czno\u015bci operacyjnej pomys\u0142odawc\u00f3w projektu, okre\u015blenie sposobu wynagradzania pomys\u0142odawc\u00f3w i kluczowych pracownik\u00f3w.<\/p>\n
Kluczow\u0105, a cz\u0119sto pomijan\u0105 lub niewyczerpuj\u0105co uregulowan\u0105 kwesti\u0105 jest okre\u015blenie procedury wyj\u015bcia inwestora z projektu, np. w sytuacji, w kt\u00f3rej projekt nie rozwija si\u0119 zgodnie z\u00a0oczekiwaniami stron. Przepisy kodeksu sp\u00f3\u0142ek handlowych w bardzo ograniczonym zakresie przyznaj\u0105 wsp\u00f3lnikom prawo do wyst\u0105pienia ze sp\u00f3\u0142ki lub \u017c\u0105dania jej rozwi\u0105zania. W konsekwencji mo\u017ce doj\u015b\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej jeden ze wsp\u00f3lnik\u00f3w, posiadaj\u0105cy pakiet mniejszo\u015bciowy w sp\u00f3\u0142ce, zostanie w niej \u201euwi\u0119ziony\u201d, bez mo\u017cliwo\u015bci wp\u0142ywania na jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 oraz czerpania z niej korzy\u015bci finansowych (zdarza si\u0119, \u017ce wsp\u00f3lnicy posiadaj\u0105cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 w sp\u00f3\u0142ce podejmuj\u0105 decyzj\u0119 niewyp\u0142acaniu dywidendy i dystrybuuj\u0105 zysk do wybranych wsp\u00f3lnik\u00f3w przy wykorzystaniu innych mechanizm\u00f3w, dzia\u0142aj\u0105c na szkod\u0119 wsp\u00f3lnika mniejszo\u015bciowego). Wskazane jest wi\u0119c zapewnienie opcji sprzeda\u017cy udzia\u0142\u00f3w po stronie inwestor\u00f3w, opcji kupna po stronie pomys\u0142odawc\u00f3w lub wprowadzenie do umowy sp\u00f3\u0142ki konstrukcji przewidzianych przez kodeks sp\u00f3\u0142ek handlowych (np. automatyczne umorzenie udzia\u0142\u00f3w) oraz precyzyjne okre\u015blenie parametr\u00f3w (finansowych, czasowych i innych) aktywuj\u0105cych procedur\u0119 wyj\u015bcia.<\/p>\n
Dla nowych sp\u00f3\u0142ek z sektora nowych technologii prawa w\u0142asno\u015bci intelektualnej zabezpieczenia, np. praw autorskich do programu komputerowego, to najistotniejszy, a cz\u0119sto pomijany sk\u0142adnik prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n
Dobrym przyk\u0142adem s\u0105 projekty zwi\u0105zane z tworzeniem oprogramowania komputerowego. Cz\u0119sto na etapie zawierania umowy sp\u00f3\u0142ki przedmiot praw autorskich jeszcze nie istnieje (pojawia si\u0119 dopiero pomys\u0142, kt\u00f3ry nie jest obj\u0119ty ochron\u0105 prawno-autorsk\u0105, natomiast jego realizacja nie jest jeszcze nawet w\u00a0fazie MVP \u2013 Minimum Viable Product<\/i>). W\u00a0takiej sytuacji za\u0142o\u017cyciele sp\u00f3\u0142ki, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0105 tw\u00f3rcy oprogramowania, zapominaj\u0105 o\u00a0zapewnieniu przeniesienia na sp\u00f3\u0142k\u0119 praw autorskich do oprogramowania przez tw\u00f3rc\u00f3w. Na p\u00f3\u017aniejszych etapach dzia\u0142alno\u015bci zapomina si\u0119 te\u017c o zapewnieniu pe\u0142ni praw autorskich od podwykonawc\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych dla niej us\u0142ugi programistyczne na podstawie um\u00f3w\u00a0 cywilnoprawnych.<\/p>\n
Zdarza si\u0119 tak\u017ce, \u017ce za\u0142o\u017cyciele sp\u00f3\u0142ki nie zapewniaj\u0105 sobie prawa do znaku towarowego (w\u00a0tym praw autorskich do tego znaku) przeznaczonego dla sp\u00f3\u0142ki lub wprowadzanego przez ni\u0105 produktu. Jeszcze wi\u0119kszym problemem mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 wyb\u00f3r firmy lub nazwy produktu, kt\u00f3ra narusza zastrze\u017cony znak towarowy, co wynika z braku wcze\u015bniejszej dok\u0142adnej analizy odpowiednich rejestr\u00f3w znak\u00f3w towarowych. Takie niedopatrzenie mo\u017ce prowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej po kilku miesi\u0105cach dzia\u0142alno\u015bci sp\u00f3\u0142ka jest zmuszona zmieni\u0107 firm\u0119 lub nazw\u0119 produktu, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 ju\u017c by\u0107 rozpoznawany na rynku, z uwagi na wezwanie do zaniechania naruszenia ze strony podmiotu uprawnionego do danego znaku towarowego.<\/p>\n
M\u0142odzi przedsi\u0119biorcy cz\u0119sto nie pami\u0119taj\u0105 o zawieraniu um\u00f3w o zachowanie poufno\u015bci (NDA) z\u00a0kluczowymi pracownikami i wsp\u00f3\u0142pracownikami, co mo\u017ce mie\u0107 negatywne konsekwencje szczeg\u00f3lnie w sektorze nowych technologii. Co prawda tajemnica przedsi\u0119biorstwa (zdefiniowana jako \u201enieujawnione do wiadomo\u015bci publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsi\u0119biorstwa lub inne informacje posiadaj\u0105ce warto\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, co do kt\u00f3rych przedsi\u0119biorca podj\u0105\u0142 niezb\u0119dne dzia\u0142ania w celu zachowania ich poufno\u015bci\u201d<\/i>) podlega ochronie na podstawie przepis\u00f3w ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jednak odpowiednio przygotowany NDA zdecydowanie lepiej zabezpiecza sp\u00f3\u0142k\u0119 przed ewentualnymi naruszeniami,\u00a0 w szczeg\u00f3lno\u015bci poprzez doprecyzowanie zakresu poj\u0119cia tajemnicy przedsi\u0119biorstwa oraz zastrze\u017cenie kar umownych na wypadek naruszenia zobowi\u0105zania do zachowania poufno\u015bci, co umo\u017cliwia egzekwowanie tego obowi\u0105zku bez konieczno\u015bci ka\u017cdorazowego wykazywania wysoko\u015bci szkody poniesionej w wyniku ujawnienia informacji poufnych (co w tego typu sytuacjach mo\u017ce by\u0107 stosunkowo trudne).<\/p>\n
Wiele start-up\u00f3w zapomina te\u017c o zawieraniu um\u00f3w o zakazie konkurencji z kluczowymi wsp\u00f3\u0142pracownikami, zabezpieczaj\u0105cych sp\u00f3\u0142k\u0119 przed wykorzystywaniem przez te osoby przez okre\u015blony czas tzw. osobistego know-how (nieobj\u0119tego zakresem tajemnicy przedsi\u0119biorstwa) nabytego w toku realizacji projektu, kt\u00f3re mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystane do stworzenia konkurencyjnego produktu.<\/p>\n
Rosn\u0105ca popularno\u015b\u0107 start-up\u00f3w wymaga jeszcze zmian w prawie, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 skonstruowanie optymalnych warunk\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy pomys\u0142odawcami projekt\u00f3w a podmiotami finansuj\u0105cymi ich rozw\u00f3j. Jednak zanim te zmiany nast\u0105pi\u0105, warto przed rozpocz\u0119ciem dzia\u0142alno\u015bci dok\u0142adnie przeanalizowa\u0107 aktualnie obowi\u0105zuj\u0105ce ustawodawstwo, aby zapewni\u0107 sobie mo\u017cliwie najlepsze warunki do dalszego rozwoju dzia\u0142alno\u015bci oraz unikn\u0105\u0107 niepotrzebnych problem\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"M\u0142odzi przedsi\u0119biorcy wprowadzaj\u0105cy na rynek nowy produkt lub us\u0142ug\u0119 s\u0105 nastawieni na sukces. Cho\u0107 nie mo\u017cna odm\u00f3wi\u0107 im…","protected":false},"author":2,"featured_media":176682,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[4657,11244],"tags":[4768,2402,3874,3348],"class_list":{"0":"post-176681","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-poradnik","8":"category-prawo","9":"tag-lsw","10":"tag-poradnik","11":"tag-prawo","12":"tag-start-up","13":"cs-entry","14":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=176681"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176681\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/176682"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=176681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=176681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=176681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}