W reklamie u\u017cywek nie mo\u017cna natomiast wykorzystywa\u0107 wizerunków polskich banknotów i monet – zabrania tego Narodowy Bank Polski.<\/p>\n
Ustawa z 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o piecz\u0119ciach pa\u0144stwowych nakazuje otacza\u0107 czci\u0105 i szacunkiem symbole RP, czyli: or\u0142a bia\u0142ego, bia\u0142o-czerwone barwy i „Mazurka D\u0105browskiego”. Zabrania tak\u017ce umieszczania ich na przedmiotach przeznaczonych do obrotu handlowego.<\/p>\n
Zaraz potem jednak, w kolejnym przepisie, ustawa pozwala umieszcza\u0107 god\u0142o lub barwy RP „w formie stylizowanej lub artystycznie przetworzonej” na przedmiotach przeznaczonych do obrotu handlowego.<\/p>\n
To oznacza – jak wyja\u015bni\u0142 minister kultury i dziedzictwa narodowego Bohdan Zdrojewski w odpowiedzi na interpelacj\u0119 pos\u0142a Krzysztofa Brejzy (PO) – \u017ce prawo nie zabrania umieszczania wizerunków god\u0142a lub barw narodowych w po\u0142\u0105czeniu z tre\u015bciami reklamowymi. Nawet, je\u015bli – jak doda\u0142 Zdrojewski – „warto\u015b\u0107 artystyczn\u0105 dokonywanych przeróbek (…) ocenia\u0107 mo\u017cna krytycznie”.<\/p>\n
Zdaniem ministra s\u0105 co najmniej dwa tego powody. Po pierwsze, firmy wykorzystuj\u0105ce dla celów marketingowych symbole narodowe cz\u0119sto je zmieniaj\u0105. Przeróbki – cho\u0107by nieznacznie – powoduj\u0105, \u017ce – jak wyja\u015bni\u0142 minister – „barwy narodowe na przedmiotach komercyjnych nie pretenduj\u0105 do symbolu Rzeczypospolitej Polskiej, a w konsekwencji nie s\u0105 sprzeczne z ustaw\u0105”.<\/p>\n
Po drugie, nie mo\u017cna – zdaniem ministra – stwierdzi\u0107, \u017ce tego rodzaju modyfikacje mog\u0105 by\u0107 przest\u0119pstwem w rozumieniu kodeksu karnego. Ustawa o godle mówi o „formie stylizowanej” lub „artystycznie przetworzonej”, a to poj\u0119cia nieostre i – zdaniem Zdrojewskiego – trudno je jednoznacznie interpretowa\u0107. „Przyk\u0142adowo, ustawodawca nie przewidzia\u0142, i w zwi\u0105zku z tym nie normuje, wariacji z wykorzystaniem barw narodowych w postaci np. logo z wyobra\u017ceniem powiewaj\u0105cej flagi” – stwierdzi\u0142 minister.<\/p>\n
Zdaniem ministra nie ma te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce za barwy narodowe nie mo\u017ce by\u0107 uznany uk\u0142ad dwóch pasów o ró\u017cnej szeroko\u015bci lub zestawionych w odwrotnej konfiguracji ni\u017c zak\u0142ada ustawa. Ustawa mówi jednoznacznie, \u017ce kolory bieli i czerwieni maj\u0105 by\u0107 u\u0142o\u017cone w dwóch poziomych, równoleg\u0142ych pasach tej samej szeroko\u015bci, z których górny jest koloru bia\u0142ego, a dolny koloru czerwonego. Natomiast w uk\u0142adzie pionowym kolor bia\u0142y ma by\u0107 umieszczony po lewej stronie.<\/p>\n
„Nie mo\u017ce ulega\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce kolory nieodpowiadaj\u0105ce parametrom w znaczeniu ustawowym nie b\u0119d\u0105 barwami narodowymi” – wyja\u015bni\u0142 minister.<\/p>\n
Tak samo prawo nie zakazuje, by w nazwie firmy by\u0142 u\u017cyty przymiotnik „narodowy” – potwierdzi\u0142 to Jaros\u0142aw Król, wiceprezes Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w odpowiedzi na inn\u0105 interpelacj\u0119 pos\u0142a Brejzy. Król przypomnia\u0142, \u017ce nazwa – w j\u0119zyku prawniczym nazywana „firm\u0105” – nie mo\u017ce jedynie wprowadza\u0107 w b\u0142\u0105d, bo to by\u0142oby ju\u017c czynem nieuczciwej konkurencji.<\/p>\n
UOKiK nie dopatrzy\u0142 si\u0119 takiego naruszenia, gdy jeden z konkurentów Skarbnicy Narodowej sp. z o.o. (firmy zajmuj\u0105cej si\u0119 dystrybucj\u0105 monet i medali okoliczno\u015bciowych) z\u0142o\u017cy\u0142 w tej sprawie zawiadomienie. Urz\u0105d nie znalaz\u0142 wówczas podstaw, \u017ceby stwierdzi\u0107, i\u017c oznaczenie „narodowy” jest czynem nieuczciwej konkurencji naruszaj\u0105cym zbiorowe interesy konsumentów. UOKiK uzna\u0142 te\u017c wówczas, \u017ce dla brzmienia „firmy” nie ma znaczenia, z jakiego kraju pochodzi kapita\u0142 zak\u0142adowy spó\u0142ki.<\/p>\n
Inaczej z wykorzystaniem polskich znaków w reklamach radzi sobie Narodowy Bank Polski, ale w tym wypadku nie chodzi o znaki, jako symbole narodowe, tylko o znaki pieni\u0119\u017cne, czyli wizerunki polskich banknotów i monet. NBP – jako emitent i w\u0142a\u015bciciel praw maj\u0105tkowych do projektów wizerunków banknotów i monet – zastrzega sobie w ka\u017cdym przypadku „prawo wyra\u017cania zgody na reprodukowanie znaków pieni\u0119\u017cnych”. Chodzi o to, by – jak t\u0142umaczy bank – „wykluczy\u0107 przypadki ich odwzorowania w formie dezawuuj\u0105cej ich powag\u0119, jako prawnego \u015brodka p\u0142atniczego”.<\/p>\n
Z tego powodu NBP nie wyra\u017ca zgody na wykorzystywanie wizerunków znaków pieni\u0119\u017cnych w reklamach u\u017cywek. Tak samo, jak nie zgadza si\u0119 na „odwzorowywanie wizerunków znaków pieni\u0119\u017cnych w sposób sugeruj\u0105cy ich niszczenie np. gniecenie, dziurawienie, przerywanie, ci\u0119cie”.<\/p>\n
W pozosta\u0142ych wypadkach zgoda jest zwykle obwarowana „wymogiem jednostronnego reprodukowania w wymiarach zdecydowanie ró\u017cni\u0105cych si\u0119 od rzeczywistych tj. wi\u0119kszych ni\u017c 125 proc. lub mniejszych ni\u017c 75 proc. w d\u0142ugo\u015bci i w szeroko\u015bci banknotów”.<\/p>\n
Staraj\u0105cym si\u0119 o zgod\u0119 bank zaleca za\u0142\u0105cza\u0107 projekt reklamy. Jednocze\u015bnie poucza, by po uzyskaniu zgody NBP skontaktowa\u0107 si\u0119 z autorem projektu banknotu lub monety w celu uzyskania tak\u017ce jego zgody, ale co do tego warunku opinie prawników s\u0105 podzielone.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prawo nie zabrania wykorzystywania god\u0142a i barw narodowych do reklamowania napojów alkoholowych lub innych towarów handlowych. ","protected":false},"author":1,"featured_media":1655,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[9670],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1654","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-tv","8":"cs-entry","9":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1654"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1654\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}