Natomiast tego samego przechodnia zapytamy o radio cyfrowe – wzruszy ramionami i powie, \u017ce nie wie o istnieniu takowego. Tymczasem 230 milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w ziemi jest ju\u017c w zasi\u0119gu nadawania DAB (Digital Audio Broadcast).<\/p>\n
Radio cyfrowe w Europie i na \u015bwiecie<\/b><\/p>\n
Obecnie dzia\u0142a oko\u0142o 400 r\u00f3\u017cnych stacji radiowych nadaj\u0105cych w technice DAB, stowarzyszonych w swoistych „paczkach” cyfrowych. Testy z emisj\u0105 DAB prowadz\u0105 niemal wszystkie kraje europejskie, lecz czystym i niezak\u0142\u00f3conym d\u017awi\u0119kiem jako\u015bci CD mog\u0105 cieszy\u0107 si\u0119 aktualnie mieszka\u0144cy Australii, Austrii, Belgii, Kanady, Czech, Danii, Finlandii, Francji, Niemiec, W\u0119gier, Irlandii, W\u0142och, Norwegii, Hiszpanii, Singapuru, Szwecji, Szwajcarii, Tajwanu i Anglii. Mniej lub bardziej zaawansowane testy prowadzone s\u0105 na wszystkich kontynentach.<\/p>\n
W Stanach Zjednoczonych transmisje tego typu te\u017c s\u0105 prowadzone, ale przy u\u017cyciu odmiennych standard\u00f3w. Ameryka\u0144ska krajowa agencja nadawcza (NAB) nie zgadza si\u0119 na ujednolicenie ich z europejskimi, mimo \u017ce uniemo\u017cliwiaj\u0105 one rozw\u00f3j radiofonii cyfrowej. W tej dziedzinie Ameryka pozostaje daleko w tyle za Europ\u0105.<\/p>\n
Najwi\u0119kszym zasi\u0119giem (w\u015br\u00f3d DAB-\u00f3w) szczyci si\u0119 Digital One, jedyny og\u00f3lnokrajowy i komercyjny operator radia cyfrowego na Wyspach Brytyjskich. Wed\u0142ug ostatnich informacji pokrywa swoim zasi\u0119giem 78% procent populacji, a w ci\u0105gu najbli\u017cszych 3 lat chce ten wska\u017anik powi\u0119kszy\u0107 do 85%. Przed miesi\u0105cem uruchomiono w jego ramach p\u0142atny serwis oferuj\u0105cy dodatkowo, tekstowe i graficzne wiadomo\u015bci oraz dane dotycz\u0105ce przekazywanej tre\u015bci (odpowiednik RadioTextu w RDS).<\/p>\n
Na wyspach cyfrow\u0105 paczk\u0119 ma r\u00f3wnie\u017c s\u0142ynna BBC. Dodatkowo, lokalnie do standardowego zestawu pi\u0119ciu flagowych stacji BBC do\u0142\u0105czaj\u0105 lokalne oddzia\u0142y.<\/p>\n
W Niemczech ka\u017cdy kraj zwi\u0105zkowy ma swoj\u0105 cyfrow\u0105 stacj\u0119 (tutaj zreszt\u0105 DAB ma najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 potencjalnych s\u0142uchaczy, obejmuj\u0105c swoim zasi\u0119giem wszystkie wi\u0119ksze miasta).<\/p>\n
Nasi s\u0105siedzi z po\u0142udnia (a w\u0142a\u015bciwie tylko skromne 12%, mieszkaj\u0105ce w Pradze), od 1999 roku ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 odbioru 4 program\u00f3w pa\u0144stwowego radia. Na razie instalacja jest nadal w fazie test\u00f3w. Podobnie na W\u0119grzech, z tym \u017ce tu testy rozpocz\u0119to ju\u017c w 1995 roku.<\/p>\n
Ma\u0142o kto wie, \u017ce i Polska zapisa\u0142a stron\u0119 w historii radia cyfrowego. Przez pewien czas Polskie Radio prowadzi\u0142o testow\u0105 emisj\u0119 swojego programu na cz\u0119stotliwo\u015bci 105,008 MHz w Warszawie. Nadajnik by\u0142 usytuowany w centrum miasta i umo\u017cliwia\u0142 odbi\u00f3r czterech stacji pa\u0144stwowych. Zosta\u0142 zamkni\u0119ty ze wzgl\u0119du na brak kompatybilno\u015bci elektromagnetycznej ze stacjami nadaj\u0105cymi w pa\u015bmie FM.<\/p>\n
Technika nadawania<\/b><\/p>\n
Technologia DAB zak\u0142ada istnienie zar\u00f3wno T-DAB (od ang. terrestial – naziemny) jak i satelitarnego S-DAB. Prowadzone s\u0105 r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3by transmisji z satelit\u00f3w na niskich orbitach (Low Orbitting Satellite). Ten ostatni spos\u00f3b przekazu jest jednak niekompatybilny z DAB-em, podobnie jak kilka ameryka\u0144skich standard\u00f3w.<\/p>\n
W jednej „paczce” zwanej multipleksem, mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 jednocze\u015bnie od 6-ciu program\u00f3w radiowych. D\u017awi\u0119k poddawany jest kompresji MPEG 2 layer II. Na jeden strumie\u0144 normy przewiduj\u0105 pasmo 384 kbps, natomiast ni\u017csze bitrate’y s\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwzgl\u0119dnione i obs\u0142ugiwane przez odbiorniki. W sumie przepustowo\u015b\u0107 osi\u0105gana w DAB oscyluje w granicach 2 Mbps.<\/p>\n
Dla stacji nadaj\u0105cych cyfrowo, europejska norma przewiduje dwa pasma: VHF III (216 – 240 MHz) i L-band (1452 – 1467.5 MHz), standard DAB obejmuje natomiast cz\u0119stotliwo\u015bci od 30 do 3000 MHz<\/p>\n
Odbiorniki i ich ceny<\/b><\/p>\n
Odbiorniki cyfrowe maj\u0105 w swojej ofercie tacy producenci, jak Blaupunkt, Clarion, Delphi, Grundig, JVC, Kenwood, Panasonic, Pioneer, Technisat, Technotrend czy Sony, ale (co mo\u017ce dziwi\u0107), na rynku jest obecnie jedynie oko\u0142o 20 modeli odbiornik\u00f3w. Produkowane s\u0105 modele wolnostoj\u0105ce, odbiorniki samochodowe (najcz\u0119\u015bciej w postaci interfejs\u00f3w do\u0142\u0105czanych do innych radioodbiornik\u00f3w) jak i do zastosowa\u0144 profesjonalnych. Ich ceny nadal wahaj\u0105 si\u0119 od 500 do 1000 funt\u00f3w brytyjskich, co czyni je niedost\u0119pnymi dla przeci\u0119tnego s\u0142uchacza. S\u0105 to najcz\u0119\u015bciej do\u015b\u0107 du\u017ce urz\u0105dzenia, wi\u0119c nie ma mowy o ich „przeno\u015bno\u015bci”.<\/p>\n
Digital One (miesi\u0105c temu) og\u0142osi\u0142 plany uruchomienia produkcji tanich odbiornik\u00f3w na szersz\u0105 skal\u0119 w oparciu o specjalizowane uk\u0142ady scalone. Radio takie ma kosztowa\u0107 mniej ni\u017c 100 funt\u00f3w i jest szansa, \u017ce pierwsze modele pojawi\u0105 si\u0119 na rynku przed ko\u0144cem roku.<\/p>\n
Przysz\u0142o\u015b\u0107<\/b><\/p>\n
Nale\u017cy zada\u0107 pytanie, czy istnienie radia cyfrowego b\u0119dzie mia\u0142o w przysz\u0142o\u015bci sens? Przy skali integracji osi\u0105ganej dzi\u015b przez odbiorniki DVB mog\u0105ce odbiera\u0107 r\u00f3wnie\u017c stacje radiowe z satelitarnych pakiet\u00f3w cyfrowych, pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 terminali, czy te\u017c – w niezbyt odleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci – podr\u0119cznych komputer\u00f3w mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119, \u017ce cyfrowe radio nie b\u0119dzie potrzebne.<\/p>\n
Problem jest o tyle du\u017cy, gdy\u017c system telefonii kom\u00f3rkowej UMTS b\u0119dzie mia\u0142 wystarczaj\u0105co du\u017ce mo\u017cliwo\u015bci, by pozwoli\u0107 na przekaz d\u017awi\u0119ku i nawet obrazu o dobrej jako\u015bci, a tym samym wyprze\u0107 dubluj\u0105cy go wyspecjalizowany system DAB. Przysz\u0142o\u015b\u0107 poka\u017ce – czy tak si\u0119 stanie, a my tymczasem miejmy nadziej\u0119, \u017ce i do nas zawita kiedy\u015b DAB na d\u0142u\u017cej i nie tylko do wybranych „mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy i okolic”.<\/p>\n
Sygna\u0142 ka\u017cdej stacji jest kodowany osobno na poziomie \u017ar\u00f3d\u0142a, dodawana jest korekcja b\u0142\u0119d\u00f3w. Wszystkie zakodowane sygna\u0142y s\u0105 mieszane w MSC (Main Service Channel) wedle predefiniowanych ale modyfikowalnych ustawie\u0144 multipleksera. Jego wyj\u015bcie jest sprz\u0119\u017cone z danymi kontrolnymi i danymi serwis\u00f3w informacyjnych (Multiplex Control and Service information), kt\u00f3re s\u0105 przesy\u0142ane szybkim kana\u0142em FIC. Oba sygna\u0142y trafiaj\u0105 do multipleksera transmisji (Transmission Multimplexer), na wyj\u015bciu kt\u00f3rego pojawiaj\u0105 si\u0119 gotowe do transmisji ramki danych. Z racji du\u017cej ilo\u015bci no\u015bnych sygna\u0142u DAB, potrzebne jest jeszcze odpowiednie uformowanie sygna\u0142u w ODFM, dzielniku cz\u0119stotliwo\u015bci – multiplekserze. Dalej jest tor nadawczy, w kt\u00f3rym nast\u0119puje transpozycja na odpowiednie pasmo cz\u0119stotliwo\u015bci, wzmocnienie i emisja.<\/p>\n
Rysunek 2 przedstawia schematyczny odbiornik DAB. Sk\u0142adowe sygna\u0142u s\u0105 selekcjonowane w analogowym tunerze, z kt\u00f3rego wyj\u015bcia korzysta demodulator OFDM i dekoder kana\u0142\u00f3w. Na tym poziomie eliminowane s\u0105 wszystkie mo\u017cliwe b\u0142\u0119dy transmisji. Informacje zawarte w FIC s\u0105 przekazywane do interfejsu u\u017cytkownika, oraz zostaj\u0105 wykorzystane do regulacji parametr\u00f3w odbiornika. Dane z MSC s\u0105 podawane do dekodera audio odtwarzaj\u0105cego z danych cyfrowych lewy i prawy sygna\u0142 d\u017awi\u0119kowy, lub do dekodera danych (Packet Demux).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gdy zapytamy przypadkowego przechodnia, czy zna jak\u0105\u015b cyfrow\u0105 telewizj\u0119 prawdopodobnie uzyskamy odpowied\u017a „tak”. Natomiast tego samego przechodnia zapytamy o radio cyfrowe – wzruszy ramionami i powie, \u017ce nie wie o istnieniu takowego. Tymczasem 230 milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w ziemi jest ju\u017c w zasi\u0119gu nadawania DAB (Digital Audio Broadcast).","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[9672],"tags":[],"class_list":{"0":"post-123213","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-radio","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123213"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123213\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}