… technologia praktycznie nie jest sprawdzona – zaznaczy\u0142 w rozmowie z PAP Artur Rataj. „Na razie nie mam dost\u0119pu do urz\u0105dzenia, kt\u00f3re obrazy z komputera przekszta\u0142ci na druk wypuk\u0142y” – powiedzia\u0142. <\/P>
\n
Opracowany przez Rataja algorytm przek\u0142ada kolory dowolnych obraz\u00f3w na faktur\u0119 papieru. Na specjalnym wydruku niewidomy mo\u017ce t\u0119 faktur\u0119 odczytywa\u0107 palcami. <\/P>
\n
„Kolor to nie tylko wra\u017cenie wizualne. Przenosi on dodatkowe informacje, znaczenia. Zastosowanie koloru w grafice dotykowej pomaga niewidomym nie tylko rozpozna\u0107 obiekt, ale tak\u017ce odczyta\u0107 dodatkowe informacje” – t\u0142umaczy\u0142 Rataj. <\/P>
\n
Jak dzia\u0142a algorytm? Jak wyja\u015bni\u0142 wynalazca, zawiera on detektor kraw\u0119dzi, kt\u00f3ry automatycznie znajduje brzegi obiekt\u00f3w przedstawionych na obrazie. Aby wydruk nie sta\u0142 si\u0119 zbyt chaotyczny, program rozmywa i u\u015brednia wiele szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Nast\u0119pnie algorytm dzieli barwy na pi\u0119\u0107 podstawowych grup – kolory nasycone (czerwony, \u017c\u00f3\u0142ty, zielony i niebieski) oraz szaro\u015bci, biele i czer\u0144. <\/P>
\n
W\u00f3wczas kolory zamieniane s\u0105 na tekstury (drobne, wypuk\u0142e kropki uk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 we wzory). „Cztery kolory podstawowe to jednakowy wz\u00f3r o silnych w\u0142asno\u015bciach kierunkowych, ale nachylony pod r\u00f3\u017cnymi k\u0105tami. Wz\u00f3r dopasowa\u0142em zgodnie z ko\u0142em barw. Kolor niebieski to wz\u00f3r u\u0142o\u017cony poziomo, ziele\u0144 jest uko\u015bna w prawo, jak symbol slash w komputerze. \u017b\u00f3\u0142ty jest pionowy, a czerwony uk\u0142ada si\u0119 jak backslash” – opowiada wynalazca. <\/P>
\n
Wz\u00f3r zosta\u0142 tak okre\u015blony, by wywo\u0142ywa\u0142 naturalne skojarzenia: poziome linie niebieskiego mog\u0105 np. przypomina\u0107 fale na wodzie. Kreski zieleni uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 zgodnie z ruchem czytaj\u0105cej r\u0119ki – spokojnie i g\u0142adko. Z kolei wypuk\u0142o\u015bci pobudzaj\u0105cej czerwieni id\u0105 prostopadle do ruchu r\u0119ki. <\/P>
\n
„Program nie rysuje tekstur w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie niekt\u00f3rych kraw\u0119dzi, aby si\u0119 nie zlewa\u0142y. Co wi\u0119cej, w du\u017cych odleg\u0142o\u015bciach od kraw\u0119dzi lub tam, gdzie kraw\u0119dzi jest mniej, g\u0119sto\u015b\u0107 tekstur maleje. Im mniejsza ich g\u0119sto\u015b\u0107, tym mniejsze jest prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce w pobli\u017cu znajduje si\u0119 kraw\u0119d\u017a. To u\u0142atwia i przyspiesza wyczuwanie danego obszaru obrazu” – t\u0142umaczy Rataj. <\/P>
\n
Wynalazca rozwa\u017ca, czy nie zwi\u0119kszy\u0107 liczby tekstur, aby uj\u0105\u0107 tak\u017ce kolory po\u015brednie. „W takiej sytuacji trzeba by\u0142oby jednak nada\u0107 im cechy drugorz\u0119dne. Inaczej b\u0119d\u0105 przeszkadza\u0107 w odczycie barw podstawowych” – powiedzia\u0142. <\/P>
\n
Aby osoba niewidoma mog\u0142a skorzysta\u0107 z efektu dzia\u0142ania algorytmu, obraz trzeba wydrukowa\u0107, np. na zwyk\u0142ej drukarce, ale na specjalnym papierze. Papier wymaga potem obr\u00f3bki na maszynie, kt\u00f3ra go nagrzeje i uwypukli zadrukowane miejsca. Taki papier jest jednak stosunkowo drogi – podkre\u015bli\u0142 Rataj. <\/P>
\n
Druga mo\u017cliwo\u015b\u0107 to tak\u017ce kosztowna drukarka ig\u0142owa, kt\u00f3ra tworzy wypuk\u0142o\u015bci na zwyk\u0142ym papierze. <\/P>
\n
Program wymaga praktycznego przetestowania. „Nikt jeszcze nie dotyka\u0142 obraz\u00f3w, powsta\u0142ych dzi\u0119ki algorytmowi. Na razie nie ma ich na czym wydrukowa\u0107” – m\u00f3wi Rataj. <\/P>
\n
Praktyka poka\u017ce, czy zastosowanie tekstur, czyli dodatkowej informacji na wydruku, nie utrudni niewidomym odbioru obrazu lub lokalizowania obiekt\u00f3w. Jak doda\u0142 Rataj, komputer nie rozumie te\u017c znaczenia sceny – zaznaczaj\u0105c kraw\u0119dzie obiekt\u00f3w pos\u0142uguje si\u0119 jedynie zmian\u0105 kontrastu barw. Mo\u017ce wi\u0119c zaznaczy\u0107 kraw\u0119d\u017a niewa\u017cn\u0105 b\u0105d\u017a te\u017c nie zaznaczy\u0107 kraw\u0119dzi wa\u017cnej. <\/P>
\n
To, na ile czytanie kolor\u00f3w u\u0142atwi rozpoznawanie obrazu, a na ile utrudni, mog\u0105 stwierdzi\u0107 jedynie niewidomi. „Mo\u017cliwe, \u017ce z cz\u0119\u015bci kolor\u00f3w, np. obiekt\u00f3w drugoplanowych, trzeba b\u0119dzie zrezygnowa\u0107” – spekuluje tw\u00f3rca programu.<\/P><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Algorytm, kt\u00f3ry pozwala osobom niewidomym "czyta\u0107" palcami kolory obraz\u00f3w, podobnie jak pismo Braillea, opracowa\u0142 Artur Rataj z Instytutu Informatyki Teoretycznej i Stosowanej PAN w Gliwicach. Program jest fazie testowej, a …,","protected":false},"author":1,"featured_media":104835,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[9676],"tags":[],"class_list":{"0":"post-104834","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-internet","8":"cs-entry","9":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104834"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104834\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/104835"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}