Gdyby przypadkowo spotkanego lobbyst\u0119 zapyta\u0107, na czym polega jego praca, bardzo prawdopodobne jest, i\u017c nie uzyskaliby\u015bmy jednoznacznej odpowiedzi. Terminarz ka\u017cdego lobbysty (ang. lobby agents) jest kompletnie wype\u0142niony. Na dzie\u0144 pracy „rzecznik\u00f3w interes\u00f3w” sk\u0142ada si\u0119 monitoring proces\u00f3w legislacyjno-decyzyjnych, prognozowanie zmian politycznych, spo\u0142ecznych i gospodarczych, zajmuj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c doradztwem i wyborem najbardziej korzystnych rozwi\u0105za\u0144. Wszystkie ich dzia\u0142ania sprowadzaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do nawi\u0105zania i podtrzymania korzystnych relacji z w\u0142adzami pa\u0144stwa, rz\u0105dem oraz parlamentem. Lobbying to jednak nie tylko „dyplomacja kuluarowa” wprost ze \u015bwiata wielkiej polityki, lecz r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 w sferze gospodarki, kultury, medi\u00f3w lub w organizacjach mi\u0119dzynarodowych. Mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 te\u017c o lobbyingu w skali „mikro”: regionalnej b\u0105d\u017a lokalnej. <\/p>\n
Z czym dla statystycznego Kowalskiego kojarzy si\u0119 has\u0142o „lobbying”? Po nag\u0142a\u015bnianych w mediach aferach, w kt\u00f3rych m\u00f3wiono o przer\u00f3\u017cnych „grupach nacisku” na elity polityczne i forsowaniu ustaw korzystnych dla pewnych kr\u0119g\u00f3w biznesowych, z regu\u0142y skojarzenia te s\u0105 negatywne. I tak has\u0142o to kojarzy si\u0119 niejednokrotnie (o ile w og\u00f3le z czymkolwiek si\u0119 kojarzy) z zalegalizowan\u0105 form\u0105 korupcji, nepotyzmem, p\u0142atn\u0105 protekcj\u0105, a wr\u0119cz kolesiostwem na najwy\u017cszych szczeblach w\u0142adzy. Taki spos\u00f3b dzia\u0142ania zyska\u0142 niechlubne miano „lobbyingu partyzanckiego”, zwanego te\u017c „pirackim”. <\/p>\n
Tymczasem w krajach szczyc\u0105cych si\u0119 wielowiekowymi tradycjami demokratycznymi, zaw\u00f3d ten budzi mniejsze kontrowersje (cho\u0107 i tam nadal one wyst\u0119puj\u0105) ni\u017c w Polsce. Lobbysta to fach jak ka\u017cdy inny. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 po\u015brednik\u00f3w mi\u0119dzy grup\u0105 interes\u00f3w a o\u015brodkami decyzyjnymi ma tam zreszt\u0105 swoje historyczne uzasadnienie. W przesz\u0142o\u015bci biznesmeni i zwykli obywatele cierpliwie wyczekiwali na polityk\u00f3w w kuluarach brytyjskiej Izby Gmin. To by\u0142o jedyne miejsce, gdzie mogli nieformalnie i zakulisowo przedstawi\u0107 im swoje „sprawy do za\u0142atwienia”. <\/p>\n
Cho\u0107 obecnie lobbying to profesjonalna dzia\u0142alno\u015b\u0107, a nie amatorszczyzna, lobby\u015bci, jak dawniej, maj\u0105 swoje „przedpokoje w\u0142adzy”. Jednym z kuluarowych miejsc wielkiej polityki jest zacisze brukselskich restauracji przy placu Jourdan i setkach mniejszych uliczek, gdzie zwyk\u0142a zagl\u0105da\u0107 w czasie popo\u0142udniowej „sjesty” \u015bmietanka polityczna Europy. Kiedy dla najwa\u017cniejszych polityk\u00f3w Unii Europejskiej zaczyna si\u0119 pora lunchu, lobby\u015bci (reprezentuj\u0105cy firmy doradcze, realizuj\u0105cy zlecenia klient\u00f3w korporacyjnych lub rz\u0105dowych, a tak\u017ce organizacje zrzeszaj\u0105ce europejskie federacje zwi\u0105zk\u00f3w i stowarzysze\u0144 bran\u017cowych) przyst\u0119puj\u0105 do pracy wy\u0142uszczaj\u0105c politykom podczas nieoficjalnych spotka\u0144 swoje racje. Zatem tak naprawd\u0119 losy Europy wa\u017c\u0105 si\u0119 nie tylko w gmachach instytucji unijnych, lecz w\u0142a\u015bnie tu: przy restauracyjnych stolikach.<\/p>\n
Czy lobbying zawsze b\u0119dzie wzbudza\u0142 a\u017c tyle kontrowersji? By\u0107 mo\u017ce przestanie, je\u015bli zajm\u0105 si\u0119 nim ludzie rzetelni, kompetentni, wykszta\u0142ceni i maj\u0105cy \u015bwiadomo\u015b\u0107, kt\u00f3re z dost\u0119pnych \u015brodk\u00f3w nie mog\u0105 by\u0107 uznane za nieetyczne. Wytrawnemu lobby\u015bcie po prostu nie op\u0142aca si\u0119 ucieka\u0107 do metod dzia\u0142ania sprzecznych z etyk\u0105 zawodow\u0105. Wie, \u017ce mo\u017ce du\u017co osi\u0105gn\u0105\u0107, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 wy\u0142\u0105cznie legalnymi technikami i metodami dzia\u0142ania: nak\u0142aniaj\u0105c b\u0105d\u017a powstrzymuj\u0105c decydent\u00f3w od podj\u0119cia pewnych dzia\u0142a\u0144. <\/p>\n
Jak du\u017co mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 na tym obszarze? Za wzrastaj\u0105c\u0105 rang\u0105 zawodu mo\u017ce przemawia\u0107 fakt, i\u017c w j\u0119zyku potocznym funkcjonuje ju\u017c poj\u0119cie „pi\u0105tej w\u0142adzy” – w\u0142a\u015bnie na okre\u015blenie dzia\u0142alno\u015bci lobbyst\u00f3w. Niekt\u00f3rzy s\u0105 sk\u0142onni przypisywa\u0107 im wi\u0119ksz\u0105 „moc sprawcz\u0105” ni\u017c dziennikarzom reprezentuj\u0105cym nawet opiniotw\u00f3rcze \u015brodki masowego przekazu, czyli, w dw\u00f3ch s\u0142owach, „czwart\u0105 w\u0142adz\u0119”. Do\u015b\u0107 wspomnie\u0107 o obrotach ameryka\u0144skich firm, zajmuj\u0105cych si\u0119 lobbyingiem. Badacze rynku szacuj\u0105 je na kilkana\u015bcie miliard\u00f3w dolar\u00f3w w skali roku. Stale wzrasta te\u017c zapotrzebowanie na specjalist\u00f3w w tej dziedzinie. Gdyby zebra\u0107 wszystkich lobbyst\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych aktualnie w Brukseli i Waszyngtonie, powsta\u0142oby miasteczko wielko\u015bci Zakopanego. Eksperci przewiduj\u0105, \u017ce liczba profesjonalist\u00f3w b\u0119dzie stale wzrasta\u0107. <\/p>\n
– Profesjonalni lobby\u015bci rekrutuj\u0105 si\u0119 spo\u015br\u00f3d prawnik\u00f3w (co trzeci), dziennikarzy, rzecznik\u00f3w prasowych, specjalist\u00f3w PR, a nawet polityk\u00f3w. W krajach zachodnich dzia\u0142alno\u015b\u0107 lobbistyczna jest prowadzona przez wyspecjalizowane agencje, firmy PR i kancelarie prawnicze, ale r\u00f3wnie\u017c przez przedsi\u0119biorstwa czy organizacje spo\u0142eczne. Ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 to element oddzia\u0142ywania na podejmowane decyzje, nie tylko polityczne, ale tak\u017ce gospodarcze i spo\u0142eczne – twierdzi Sylwia Jab\u0142o\u0144ska, dyrektor Instytutu Program\u00f3w Europejskich Wy\u017cszej Szko\u0142y Finans\u00f3w i Zarz\u0105dzania w Warszawie, inicjatorka Podyplomowego Studium Lobbyingu w WSFiZ. – Dzia\u0142alno\u015b\u0107 lobbystyczna w Polsce to szansa na nowy zaw\u00f3d dla gruntownie wykszta\u0142conych m\u0142odych ludzi w Polsce, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c wykonywanie tradycyjnych profesji. <\/p>\n
Lobbying to jeden z instrument\u00f3w public relations. W niekt\u00f3rych krajach dochodzi nawet do uto\u017csamiania poj\u0119\u0107 „specjalista PR” i „lobbysta”. Na renomowanych zachodnich uczelniach (na przyk\u0142ad na ameryka\u0144skich uniwersytetach) zaj\u0119cia z lobbyingu prowadzone s\u0105 z regu\u0142y w ramach studi\u00f3w public relations. – Nie bez przyczyny w programie Podyplomowych Studi\u00f3w Public Relations funkcjonuje przedmiot pod nazw\u0105 „Lobbying w Unii Europejskiej”. Wielu lobbyst\u00f3w rekrutuje si\u0119 bowiem z kr\u0119g\u00f3w os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 zawodowo PR-em – informuje prof. dr hab. Marek Kosewski, dyrektor Kolegium Kszta\u0142cenia Podyplomowego Wy\u017cszej Szko\u0142y Finans\u00f3w i Zarz\u0105dzania w Warszawie. – Przyszli adepci PR b\u0119d\u0105 mieli u\u0142atwiony start, je\u015bli chodzi o dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Unii Europejskiej i docieranie z przekazem lobbyingowym do instytucji unijnych. Z drugiej strony, Podyplomowe Studium Lobbyingu jest ukierunkowane na to, aby kszta\u0142ci\u0107 wykwalifikowanych mened\u017cer\u00f3w informacji – przekonuje prof. Kosewski. <\/p>\n
O roli doradc\u00f3w ds. kontakt\u00f3w z instytucjami rz\u0105dowymi (tak niekiedy nazywa si\u0119 lobbyst\u00f3w) nie trzeba nikogo przekonywa\u0107. Zw\u0142aszcza teraz, po wst\u0105pieniu Polski do Unii Europejskiej, zapotrzebowanie na fachowc\u00f3w w tej dziedzinie wzros\u0142o. Bez wykszta\u0142conych i kreatywnych rzecznik\u00f3w interesu Polski w UE, jakiekolwiek projekty – od kwestii budowy autostrad po przemys\u0142 farmaceutyczny – maj\u0105 mniejsze szanse na realizacj\u0119, w zgodzie z interesem naszego kraju. <\/p>\n
Tomasz Maliszewski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Lobbying to elitarna, a zarazem najbardziej skomplikowana wersja public relations. By m\u00f3c wp\u0142ywa\u0107 na decydent\u00f3w i proces legislacyjny, trzeba by\u0107 idealnym dyplomat\u0105, specjalist\u0105 PR, doradc\u0105, rzecznikiem i taktykiem w jednej osobie. Lobbying to tak\u017ce rzemios\u0142o – aby odnosi\u0107 sukcesy 'w bran\u017cy’, nale\u017cy pozna\u0107 wiele technik i strategii dzia\u0142ania.","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[9658],"tags":[],"class_list":{"0":"post-102048","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-branding","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102048"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102048\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediarun.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}